Mon, If you don't breathe, there is no air. If you don't walk, there is no earth. If you don't speak, there is no word.

လမျီုမည်ဂှ် အရေဝ်မည်ရ။ အရေဝ်မည်ဂွံဗိုန်ဂှ် လိက်ရောၚ် ဗဗိုန်ပခိုၚ်ကဵု။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လမျီုမည် ညံၚ်ဟဂွံတိတ်အာ နူမည်ဂှ် အရေဝ်မည် မည်ဟီုညိ ဂးညိ။ လိက်မည်ဂှ် မည်ကတ်ညိ ချူညိ။

ဝေါဟာရမည်

ညးမချူပတိုန်ထ္ၜး - လဂ္ဂန်ရာံ | တ္ၚဲဒိတ္ထဳ Friday, March 19, 2010

ဂလာန်မပြယာဲဝေါဟာမည်တံဂှ် တီလဝ်အောန်မ္ဂး အရေဝ်ဇကုမဟီု၊ လိက်ဇကုမချူလဝ်ဂှ် ဍေံ ဟွံဇိပ်ဂၠိပ်ဇြိုဟ်နက်တုဲ လေပ်ဗဒှ်ကဵုလမ္ၚုစိုတ်ညးမကလၚ်ပၚ်မှိၚ်၊ ညးမဗှ်လိက်တံဂှ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၟိက်ဂွံဒှ် အစာတဝှ်မဟီုတွံခိုဟ်၊ အစာကၞေဟ်ဒယှ် သၟိက်ဂွံစိစောန် ပ္ဍဲအရာမချူကှ်ေမ္ဂး မပြယာဲဝေါဟာမည်ဂမၠိုၚ် သ္ဒးလ္ၚတ်လဝ်ဂၠိုၚ်ၚ်၊ သ္ဒးတီလဝ်ဂၠိုၚ်ၚ်။

ဝေါဟာရကဝါန်
ကဝါန် = နာံကြိုတ်/နာံဝိသှ်ေဝွံ လၟောဝ်ကၠုၚ် နူကြိယာ ကာန် [အကမ္မကကြိယာ = ကြိယာမသက္ကုပိုဒ်ကမ် / ကြိယာမဟွံမိက်ပိုဒ်ကမ်။]
ၜါမွဲစွံ ပိမွဲစွံ၊ ၜါမွဲဒွန် ပိမွဲဒွန်၊ ရေၚ်ကာန်၊ မဂလာန်ဝေါဟာ မပ္တံသာ်ဂှ် ဒှ်ပြယာဲဝေါဟာဍေံရ။

ကာန် ( အကမ္မကကြိယာ )၊ ပကာန်- ပ္ကာန် ( သကမ္မကကြိယာ )
= ပ္ဍဲညးၜါကဵုဒှ် ပ္ဍဲညးဂမၠိုၚ်ကဵုဒှ် ပ္ဍဲအရာဝတ္ထုၜါၜါကဵုဒှ် ပြဝမပြိုၚ်ပ ရေၚ်သ္ကံ၊ ပြိုၚ်ပ တုပ်တုပ်၊ ပြိုၚ်ကၠောန် ရေၚ်သ္ကံ၊ ပြိုၚ်ကၠောန် တုပ်တုပ်၊ ပြိုၚ်မံၚ် ရေၚ်သ္ကံ၊ ပြိုၚ်မံၚ် တုပ်ပ်၊၊
ပ္ကာန်က္ဍိုပ်မွဲဒၞဳ၊ = က္ဍိုပ်ၜါမ ကဵုတိက်မွဲဒၞဳ၊၊
ညးၜါရေၚ်ကာန်သာဓာ၊ = ညးၜါ မံၚ်တုပ်တုပ်၊ ညဳသာ၊ လေၚ်လး၊ သၞေံသၞဴညးသ္ကံ၊၊}

ကြိယာ ကာန်ဝွံ သၟိက်ပမနာံမ္ဂး ကြဴအက္ခဝ်ကဂှ် ထပ်စုတ်အက္ခဝ် ၀ ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး သၟဝ်အက္ခဝ်ကဂှ် ကွက်စုတ် အက္ခဝ်ကၟက် ၀ တုဲ ဒှ်အာပိုဒ်နာံရ၊၊ ကာန် = ကဝါန်၊ ကွာန်၊၊ နာံမလၟောဝ်စှ်ေကၠုၚ် နူကြိယာမွဲမွဲဂှ် ညးကော်စ ကိတနာံ ဗတ်ပါဠိ၊ ကြိုတ်နာံ ဗတ်သံၚ်သာကြိုတ်၊၊
ကျာ်တြဲ ပပရိနိဗ္ဗာန် သၟဝ်တၞံဓိတာန်ကဝါန် ပ္ဍဲဂြိုပ်ဥဒျာန်သၟီမလ္လာ၊၊
ပ္ဍဲဝါကျဝွံ တၞံဓိတာန်ကဝါန် ဟီုဂှ် တၞံဓိတာန်ၜါတၞံ ရေၚ်မံၚ် မိက်ဂး၊၊ ပကတိမနာံ ကဝါန် မတုပ်ကဵုကြိုတ်နာံ ကဝါန် လတူဂှ် နွံမွဲမ၊ တၞံကဝါန်၊၊ ကဝါန်ဝွံ လၟောဝ်စှ်ေကၠုၚ် နူကြိယာဟွံသေၚ်၊ လဵုမာဲဇကုဍေံ ဒှ်ဒၟံၚ်ပိုဒ်နာံဒတုဲရ၊၊


မဲကဵုတလုၚ်လအာအဓိပ္ပဲါလတူဂှ်တုဲ (ဝေါဟာရကဝါန်) အဲ ခုတ်လဝ်ယၟုသာ်ဝွံဂှ် ဟိုတ်ဍေံ တၞဟ်သအာၚ် ဟွံသေၚ်။ မဝေါဟာရမည်လ္ၚဵုတံဂှ် ၜါမမွဲတောဲ၊ ပိမမွဲတောဲ၊ ပန်မမွဲတောဲ ညးတောဲဗဂပ်လဝ်တုဲ မည်တံ ဟီုဂးတဴအိုတ်ရ။ မဝေါဟာရတံဏံဂှ် တၞဟ်နဂလာန်သ္ဂောံကလိတ်ကလောတ်တုဲ ညးဟီုဂးတဴအိုတ်ရ။ မဝေါဟာရ ညးမတောဲဖျပ်လဝ်သာ်ဝွံဂှ် မကၠာကဵုမကြဴ လဆောဝ် အဓိပ္ပဲါပြယာဲတုပ်၊ လဆောဝ် ဟွံတုပ်။ ဒၞဲါဒၞဲါဍေံဂှ် ပိုယ် သ္ဒးတီကေတ် နဂမြၚ်ညာဏ်ဇကုရ။

မဂလာန်မွဲမွဲမဂှ် ချူစၟတ်သမ္တီကေတ်လဝ် နကဵုလၟေၚ် (ဗျန် + သွဵု + ဂစိုတ်။)
ပမာတုန် =
မဂလာန်(ဘ) ဂှ် ချူစၟတ်သမ္တီကေတ်လဝ် နကဵုလၟေၚ် (ဗျန် + သွဵု။) ဘဗျန် + အသွဵု ဖျပ်လဝ်တုဲ ဒှ်(ဘ) မိက်ဂး။
မဂလာန်(ဆာန်) ဂှ် ချူစၟတ်သမ္တီကေတ်လဝ် နကဵုလၟေၚ် (ဗျန် + သွဵု + ဂစိုတ်။) ဆဗျန် + အာသွဵု + ဂစိုတ်ကန် ဖျပ်လဝ်တုဲ ဒှ် (ဆာန်) မိက်ဂး။ မဲကဵုလၟေၚ်သာ်ဂှ်တုဲ မဝေါဟာရကဝါန်ဝွံ နွံတဴ ပိဗီု =

1. မဝေါဟာရကဝါန်လ္ၚဵုတံဂှ် အက္ခရ်တမ် (ဗျန်တမ်) တုပ်တုဲ သွဵု ဟွံတုပ်၊ ဂစိုတ်ဂှ် လဆောဝ်တုပ် လဆောဝ်ဟွံတုပ်။ ညံၚ်ရဴမပ္တံ (ကွိၚ်ကွိုက်၊ ကလိတ်ကလောတ်။)
2. မဝေါဟာရကဝါန်လ္ၚဵုတံဂှ် အက္ခရ်တမ် (ဗျန်တမ်) ဟွံတုပ်၊ သွဵုဂှ် လဆောဝ်တုပ် လဆောဝ် ဟွံတုပ်၊ ဂစိုတ်ဂှ် တုပ်။ ညံၚ်ရဴမပ္တံ (ဖဲလဲ၊ ဆန်ၜန်၊ ဟိန်ဗိန်၊ သ္ဂေဟ်သွဟ်၊ သ္ဂုတ်သွာတ်။)
3. မဝေါဟာရကဝါန်လ္ၚဵုတံဂှ် အက္ခရ်တမ် (ဗျန်တမ်) လေဝ်တုပ်၊ သွဵုလေဝ်တုပ်၊ ဂစိုတ်လေဝ်တုပ်။ ညံၚ်ရဴမပ္တံ (သိုက်သိုက်၊ ဂြုဂြု၊ ဂြီုဂြီု။)


ပၞောဝ်မဝေါဟာရကဝါန် ပိဗီု နနဲလတူဂှ် နဲမုက်ဂၞန်(1.)ဂှ် အဲ ချူထၜးကဵုကၠာရ။
1. မဝေါဟာရကဝါန်လ္ၚဵုတံဂှ် အက္ခရ်တမ် (ဗျန်တမ်) တုပ်တုဲ သွဵု ဟွံတုပ်၊ ဂစိုတ်ဂှ် လဆောဝ်တုပ် လဆောဝ်ဟွံတုပ် ...

( ... က ... )
ကၞုက်ကၞာဲ
ကြံကြ
ကြဴကြာတ်
ကြာတ်ကြဴ
ကလိတ်ကလောတ်
ကျိုၚ်ကျဝ်
ကယိုၚ်ကယျဝ်
ကွိုၚ်ကွုဲ
ကဝိုၚ်ကဝုဲ
ကဝေန်ကဝံက်
ကြၚ်ကြောဝ်
ကောပ်ကာဲ
ကမၠေကမၠံၚ်၊ ကမၠေဝ်ကမၠံၚ်
ကဝေန်ကဝး၊ ကဝးကဝေန်
ကရေဝ်ကရောတ်၊ တရေဝ်တရောတ်
ကရေဲကရောတ်
ကမြေဲကမြောတ်
ကၟုက်ကၟဝ်၊ တၟုက်တၟဝ်
ကံၚ်ကေဲ
ကလောံကလေန်
ကွဵုကွေတ်၊ တွဵုတွေတ်
က္တဴက္တာန်
ကမ္တဴကမ္တာန်
ကာဲကၞာဲ
ကာဲကဝ်၊ ကဝ်ကာဲ
ကၠၚ်ကၠောန်
ကြုပ်ကြး
ကြိုၚ်ကြၚ်
ကသီုကသေံ၊ ကသေံကသီု
ကြံကြိုၚ်
ကြဵုကြံ
ကွိၚ်ကွိုက်၊ တွိၚ်တွိုက်
ကြီုကြ
ကၠိကၠိုက်၊ ကၠိုက်ကၠိ
ကမၠိကမၠိုက်၊ ကမၠိုက်ကမၠိ
က္ဍၚ်က္ဍီု
ကၠဟ်ကၠိုက်၊ ကၠိုက်ကၠဟ်
ကိုပ်ကၠာ
ကေၚ်ကာ
ကၠိကၠ (ဂၠိက်ယာတ်ကၠိကၠ)
ကၠိုက်ကၟိုၚ် (စိုတ်ကၠိုၚ်ကၟိုၚ်)
က္ဍိုၚ်က္ဍဟ် (မသက္ဍိုၚ်က္ဍဟ်)
ကြိၚ်ကြၚ်၊ ကြိုၚ်ကြၚ်
ကသက်ကသာ
ကၞၚ်ကၞောဝ်
ကေဝ်ကၠေဝ်

( ... ခ ... )
ချူချာဲ
ခ္ဍဟ်ခ္ဍာဲ
ခရံၚ်ခရဴ
ချံက်ချာ (ဟီုချံက်ချာ)
ခညက်ခညောန်
ခြုပ်ခြး (ကြုပ်ကြး)
ခၚ်ခ (သၠေဟ်ပၟာ)
ခအိက်ခအှ်
ခီုခါတ်
ခၟိက်ခၟန်
ခံခေတ်၊ ခုံခေတ် (ခံခေတ်ခန်လွာ)(ကောပ်ကာဲ)
ခ္ဍဟ်ခ္ဍေဲ
ခနှိက်ခနှေန်
ခိုဟ်ခး

( ... ဂ ... )
ဂညိဂညာတ်
ဂစောက်ဂစဳ
ဂြုဲဂြ
ဂစုၚ်ဂစေဝ်
ဂစုက်ဂစေဝ်
ဂၠုဂၠ
ဂေက်ဂြဲ
ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်
ဂြတ်ဂြေက်
ဂရိုက်ဂရာၚ်
ဂမျိဂမ္တာန်
ဂဝ်ဂါ၊ ဂေါဝ်ဂါ
ဂမ္တဴဂမ္တာန်
ဂုဟ်ဂေါန်၊ ဂုဟ်ဂေန်
ဂၞံၚ်ဂၞါတ်
ဂေါ၀်ဂပ်
ဂပ်ဂဝ်
ဂညိဂညန်
ဂေတ်ဂေၚ်
ဂွဂၠိ
ဂြံဂြ
ဂံက်ဂေန်
ဂစေအ်ဂစောတ်၊ ဂစောတ်ဂစေအ်
ဂြဲဂြေက်
ဂေတ်ဂဲါ
ဂၠိုက်ဂၠဲါ
ဂမ်အိက်ဂမ်အှ်
ဂအိက်ဂအှ်
ဂွဵုဂွိုက်
ဂၠါံဂၠဲါ၊ ဂၠဲါဂၠါံ
ဂွိၚ်ဂွဲါ
ဂပိုတ်ဂပိုၚ်
ဂြံၚ်ဂြ၊ ဂမြံၚ်ဂမြ
ဂြံက်ဂြ
ဂုဟ်ဂေန်
ဂေက်ဂြဲ
ဂမြိၚ်ဂမြံ
ဂမ္တံၚ်ဂမ္တဴ
ဂတံၚ်ဂတဴ

( ... ၚ .. )
ၚုၚ်ၚ
ၚံက်ၚေဲ
ၚံက်ၚာ်
ၚဳၚေတ်

( ... စ ... )
စလိုက်စလာဲ
စိစောန်
စၟဳစၟတ်
စိစတ်၊ စိစောတ်၊ စဳစတ်၊ စဳစောတ်
စလဳစလး
စာန်စး
စဵုစး
စ္ၜုဲစ္ၜော်
စောန်စိုတ်
စံက်စေက်
စန်စာ
စိစီု
စက်စာ
စဳစပ်
စက်စာန်
စိစုံ
စုံစမ်
စၟိၚ်စၟဴ

( ... ဆ ... )
ဆက်ဆေန်
ဆက်ဆံ

( ... ဇ ... )
ဇြေဟ်ဇြာဲ၊ ဇြာဲဇြေဟ်
ဇြိုပ်ဇြုဲ
ဇွဵုဇွိုက်
ဇုဇ
ဇၟံဇၟန်
ဇံက်ဇာ်
ဇတဝ်ဇတတ်
ဇဝဳဇဝါ
ဇရန်ဇရာ
ဇုဲဇာဲ
ဇဲဇာဲဇံက်ဇာ်
ဇကၠိုက်ဇကၠဝ်
ဇတ်ဇောမ်
ဇွောံဇွောဝ်
ဇဳဇပ်

( ... ည ... )
ညိည
ညေံညံ
ညေံညောံ၊
ညေံညံက်
ညိညောံ
ညဳညပ်

( ... ဍ ... )
ဍိုပ်ဍဴ
ဍိုဟ်ဍေတ်
ဍဟ်ဍေတ်
ဍုက်ဍေက်
ဍိုန်ဍောတ်
ဍုတ်ဍေဲ
ဍဵုဍိုက်
ဍံၚ်ဍေၚ်
ဍၚ်ဍီု
ဍိုန်ဍူ
ဍိုက်ဍုန်
ဍံၚ်ဍုဲ

( ... ဏ ... )
ဏဳဏာ် (နှဳနှာ်)

( ... တ ... )
တရံၚ်တရာ
တၟးတၟန်
တၞၚ်တၞောဝ်
တပ်တး
တ္ၚံက်တ္ၚေဲ
တ္ၚိုတ်တ္ၚဵု
တၠိၚ်တၠၚ်
တိၚ်တိုက်
တွိၚ်တွိုက်
တ္ၜောံတ္ၜၚ်
တြေံတြဟ်
တသောန်တသဝ်၊ တသန်တသဝ်
တသဝ်တသောန်
တၟုက်တၟဝ်
တၟေၚ်တၟဟ်
တ္ၚက်တ္ၚောန်၊ တ္ၚက်တ္ၚန်
တံၚ်တေဲ
တ္ၜန်တ္ၜောဲ
တ္ၜုဲတ္ၜော်
တက်တဲ
တန်တေဝ်
တမိတမန်၊ တၟိတၟန်
တသိတသောန်
တမှိၚ်တမှဴ
တေဝ်တောဝ်
တၚ်တှ်
တမၠၚ်တမၠောန်
တံၚ်တာ (တံၚ်တာစိုတ်ဟွံမာန်၊)
တသက်တသာ
တၟိၚ်တၟဴ
တန်တဴ
တပ်တၚ်
တိက်တၚ်

( ... ထ ... )
ထံၚ်ထေၚ်
ထရံၚ်ထရဴ
ထၟိက်ထၟန်
ထံၚ်ထာ
ထညှက်ထညှောန်
ထေဲထုတ်
ထမှုၚ်ထမှဴ
ထမှိၚ်ထမှဴ
ထနံၚ်ထနဴ
ထပိုတ်ထပံၚ်

( ... ဒ ... )
ဒလိုက်ဒလာဲ
ဒီုဒက်
ဒိၚ်ဒၚ်
ဒွန်ဒွက်
ဒလိန်ဒလာဲ
ဒဟုက်ဒဟက်
ဒဇဳဒဇောတ်
ဒတူဒလာဲ
ဒက်ဒေါန်
ဒိုက်ဒိန်
ဒိုဟ်ဒီု
ဒုတ်ဒီု
ဒိပ်ဒဲါ
ဒညက်ဒညန်
ဒုဒ
ဒဒိုက်
ဒညံက်ဒညာ်
ဒီုဒုဲ
ဒွိၚ်ဒွဲါ
ဒိုက်ဒြာတ်
ဒဟုဲဒဟး
ဒ္ဂုၚ်ဒ္ဂ
ဒိုက်ဒက်
ဒုတ်ဒေါ
ဒ္ဂိုန်ဒ္ဂေတ်
ဒ္ဂံၚ်ဒ္ဂါတ်
ဒနံၚ်ဒနာတ်

( ... ဓ ... )
ဓီုဓုဲ
ဓလိန်ဓလာဲ
ဓဇဳဓဇောတ်

( ... န ... )
နော်နာဲ
နံက်နာဲ
နသိနသောန်

( ... ပ ... )
ပလေဝ်ပလေတ်
ပတ်ပေါန်
ပွတ်ပွေါန်
ပလီုပလာ်
ပြဟ်ပြေဟ်
ပရေအ်ပရုတ်
ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်
ပျဲပျာံ
ပၠဳပၠအ်
ပေါပ်ပါက်
ပြုပြေၚ်
ပၞဟ်ပၞး
ပန်ပှော်
ပက်ပါ
ပိၚ်ပှ်
ပွဳပွူ
ပ္ဍေန်ပ္ဍဟ်
ပညဳပညပ်
ပလေပလံၚ်၊ ပလေဝ်ပလံၚ်
ပသိုက်ပသဝ်
ပၟိၚ်ပၟဟ်
ပျဳပျာ
ပ္ဍီုပ္ဍိုန်
ပၠောတ်ပၠော
ပ္တေဝ်ပ္တန်၊ ပ္တန်ပ္တေဝ်
ပသေက်ပသဝ်
ပၠေဝ်ပၠေတ်
ပၟၚ်ပၟဲ
ပူပါ
ပၠဳပၠန်
ပၠဳပၠး
ပျုတ်ပျတ်
ပကောံပကေဝ်
ပရူပရာ
ပၠောဟ်ပၠၚ်
ပရံပရာ
ပဏုက်ပဏေပ်၊ ပၞုက်ပၞေပ်
ပဒဳပဒါ

( ... ဖ ... )
ဖက်ဖာ
ဖန်ဖက်
ဖျဳဖျာ
ဖျဳဖျဴ
ဖျေဲဖျဴ
ဖျိုတ်ဖျး
ဖျးဖျောန်
ဖျေအ်ဖျောန်
ဖျုတ်ဖျတ်
ဖ္ဍုက်ဖ္ဍေက်

( ... ဗ ... )
ဗိုန်ဗတ်
ဗၠၚ်ဗၠန်
ဗျုဗျ
ဗဗြဳဗရ
ဗျဳဗျာပ်
ဗ္ဒဗ္ဒာဲ
ဗြုဗြန်
ဗရုဗရန်
ဗြံက်ဗြ
ဗြဳဗြ
ဗြဳဗြံက်
ဗ္ဂေတ်ဗ္ဂေၚ်
ဗပုၚ်ဗပၚ်
ဗၚ်ဗေဝ်
ဗတက်ဗတန်၊ ဗတက်ဗတုန်
ဗြဗြံက် (ဆုဗြဗြံက်)
ဗၠိုၚ်ဗၠ
ဗြုဲဗြော်
ဗၠိုၚ်ဗၠၚ်
ဗုဲဗာဲ
ဗျဵုဗျံက်
ဗိုၚ်ဗၚ်
ဗိုဟ်ဗိန်
ဗြိုဟ်ဗြး
ဗြော်ဗြး၊ ဗြးဗြော်
ဗၠိုက်ဗၠုဲ
ဗဒဳဗဒါ

( ... ဘ ... )
ဘိၚ်ဘၚ်
ဘိုက်ဘက်
ဘၚ်ဘုဲ

( ... မ ... )
မြိမြန်
မြီမြန်
မၚ်မွဲ
မိန်မံ
မြံမြာဲ
မြဟ်မြဴ
မိမ
မြမောဝ်၊ မြမဝ်
မုက်မတ်
မှံၚ်မှ၊ မံၚ်မ၊ မှောၚ်မှ
မိမိန်
မှာဲမှ
မှံၚ်မှဴ၊ မှောၚ်မှဴ
မြဟ်မြာဲ
မာမိုပ်
မိုပ်မာ
မြာၚ်မြဴ

( ... ယ ... )
ယောၚ်ယာ
ယံၚ်ယာ
ယၟုယၟာ
ယိုပ်ယာပ်
ယောပ်ယာပ်
ယာယဳ
ယံက်ယောဝ်
ယိုပ်ယာ
ယာပ်ယာ

( ... ရ ... )
ရံက်ရက်
ရိုဟ်ရေၚ်
ရဳရောတ်
ရေရောတ်
ရေဝ်ရောတ်
ရေရဲ (ဆုရေရဲ)

( ... လ ... )
လှေံလှန်
လၟေံလၟန်
လံက်လေတ်
လီုလာ်
လၞီလၞာ်
လၟောၚ်လၟိတ်
လုဟ်လန်
လၞုဟ်လၞန်
လုလန်
လှဲလး
လအ်လ၊ လံလ
လလအ်၊ လလံ
လလမ်၊ လလံ
လာဲလေၚ်
လဇုဲလဇ၊ လ္ဇလ္ဇုဲ
လၟုဟ်လၟတ်
လောလိန်၊ လဝ်လိန်
လောတ်လော
လသက်လသာ
လိၚ်လၚ်၊ လှိၚ်လှၚ်
လောတ်လော
လောံလာဲ
လောန်လာန်
လီလေဝ်
လီလာန်
လာံလး
လလောၚ်
လလး
လလဴ
လ္ၚာပ်လ္ၚာ
လ္ၚဟ်လ္ၚန်
လးလေၚ်၊ လေၚ်လး
လိုက်လဴ၊ လဴလိုက်
လံက်လာ်
လဳလောတ်
လလဳ
လန်လေဲ
လစေံလစံ၊ လစေံလစုံ
လှိၚ်လှောၚ်
လလုဲ
လိုက်လာဲ
လီလှေံ
လမိလမန်၊ လမေံလမန်၊ လၟိလၟိန်၊ လၟေံလၟန်
လုံလ
လၟုဲလၟေက်
လွဳလွတ်
လၟိၚ်လၟဟ်
လဒိုဟ်လဒဲါ၊ လဒိုက်လဒဲါ
လံက်လာ
လ္ၚုလ္ၚန်
လမ္ၚုလမ္ၚန်
လ္ၚုၚ်လ္ၚ
လုဲလေက်
လုလာဲ
လ္ၜုဲလ္ၜော်
လသာလသန်
လိုဟ်လာဲ
လောလိန်
လမဝ်လမာဲ
လဍိုဟ်လဍေၚ်

( ... ၀ ... )
ဝဳဝတ်
ဝိဝိၚ်
ဝဳဝဲ
ဝိုတ်ဝုဲ
ဝေန်ဝံက်

( ... သ ... )
သွေက်သွေဝ်
သြုတ်သြာၚ်
သဝဝ်သဝး
သဝုံသရး
သၞေံသၞဴ၊ သၞေအ်သၞဴ
သအဵုသအာ်
သာၚ်သောဝ်
သၟာန်သၟုက်
သၟဳသၟပ်
သ္တပ်သ္တး
သၟုၚ်သၟဴ
သအှ်သအေၚ်
သမ်အုဲသမ်အှ်
သမ်အိုပ်သမ်အုဲ
သေသာတ်
သိပ်သေဝ်
သိၚ်သာ
သၟဟ်သၟန်
သ္ၚိတ်သ္ၚဲ
သောသၞာ
သ္ကေက်သ္ကာ
သာံသာတ် (ဆုသာံသာတ်)
သၟိက်သၟန်
သၟးသၟန်
သၟာဲသၟ
သ္ၚေက်သ္ၚဟ်
သမ္ၚိက်သမ္ၚံက်
သ္ဒိုဟ်သ္ဒီု
သ္ဒီုသ္ဒုဲ
သမ္ဒိုဟ်သမ္ဒီု
သမ်အိက်သမ်အဝ်
သ္ၚိက်သမ္ၚဝ်
သံၚ်သိုန်
သက်သဳ
သမ္ၚံက်သမ္ၚာတ်
သ္ၚံက်သ္ၚာတ်
သ္စံၚ်သ္စာ
သၟေသၟ
သ္ဒသ္ဒိုၚ်၊ သ္ဒိုၚ်သ္ဒ
သ္ဒီုသ္ဒ
သုံသိုန် (သမ္ၚာတ်သုံသိုန်)
သ္ၚေံသ္ၚေက်၊ သ္ၚဳသ္ၚေက်
သ္တပ်သ္တေၚ်
သုသာန်
သအုဲသအာဲ
သ္ပာတ်သ္ဗ
သ္ဂံၚ်သ္ဂဴ
သ္တေၚ်သ္တပ်
သက်သာ
သ္ၚိတ်သ္ၚဴ
သရသရေန် (သြသြေန်)
သ္ဇိုၚ်သ္ဇိုန် (ဇြိုၚ်ဇြိုန်)
သီသန်
သ္တိက်သ္တၚ်
သ္ၚိတ်သ္ၚဲ
သ္ၚေံသ္ၚေက်
သ္ကာတ်သ္ကာ
သပါ်သပါ
သဝဝ်သဝဲ
သောသောတ်

( ... ဟ ... )
ဟိၚ်ဟိုပ်၊ ဟိၚ်ဟပ်
ဟုဲဟှဲ
ဟးဟာဲ
ဟုဲဟာဲ
ဟိၚ်ဟာဲ
ဟောဟာ
ဟေဟောၚ်
ဟုဟုဲ (ပုၚ်ဟုပုၚ်ဟုဲ)

( ... ၜ ... )
ၜေဲၜုတ်

( ... အ ... )
အေၚ်အောဟ် (အေၚ်ပုၚ်)
အုဲအှ်
အေၚ်အှ် (အေၚ်မသ)
အိုပ်အုဲ
အေၚ်အောတ်၊ အေၚ်အတ်
အှ်အောတ်
အိက်အာ်
အိုက်အာဲ
အပ်အုဲ၊ အာပ်အုဲ
အိန်အံၚ်
အရပ်အရာ
အနဳအနတ်
အဒိန်အဒါန်