ကြိယာကၟက်လ္ၚဵုတံဂှ် ခါရပြံၚ်ဗဒှ်မနာံမ္ဂး အယာံမာတ် မဖျာ်တရးပတိတ် အက္ခရ်ကၟက်ဂှ် ဒှ်အာမနာံရ။ ၜိုန်ဂှ် ကြိယာကၟက်ဂှ် ယဝ်ဒှ်ဂကူအကမ္မကကြိယာမ္ဂး ဖျာ်တရးပတိတ် အက္ခရ်ကၟက်ဂှ်တုဲ ဒှ်အာဂကူသကမ္မကကြိယာလေဝ် နွံကီု။ နဲဂှ်ဂှ် ပ္ဍဲဒၞဲါဏံ ဟွံဟီုဏီရ။ စိုပ်အခန်ဍေံတေံမ္ဂး ချူထၜးကဵုပၠန်။ နူကြိယာကၟက်လ္ၚဵုတံ ဖျာ်တရးပတိတ် အက္ခရ်ကၟက်ဂှ်တုဲ ပြံၚ်ဒှ်အာမနာံဂှ် နွံၜါဗီု။

၁} ဖျာ်တရးပတိတ် အက္ခရ်ကၟက်။
၂} ဖျာ်တရးပတိတ် အက္ခရ်ကၟက်ဂှ်တုဲ အကြာအက္ခရ်တမ်ကဵုအက္ခရ်ကၟက်ဂှ် ဆတ်စုတ် အက္ခရ်ဂစိုတ် (မ်)။

ပၞောဝ်ၜါဂှ် နဲမုက်ဂၞန်(၂)ဂှ် တၟံမကြိယာ လုပ်ကဵုနဲဂှ် ဖအိုတ်ဟွံသေၚ်။ မနာံကြိုတ် မလၟောဝ်ကၠုၚ် နူကြိယာကၟက်တုဲ မလုပ်ကဵု နဲမုက်ဂၞန်(၂)ဂှ် ဗၞတ်အဲမဆဵုတီလဝ်ဂှ်ဟေၚ် အဲ ချူထၜးကဵုရ။ သ္ၚဳရံၚ်သ္ၚိအၚ်သၟဝ်ဏံညိ။ မနာံကြိုတ် မလုပ်ကဵုနဲသီုၜါဗီုဂှ် လဆောဝ်မ္ဂး ကံက်အဓိပ္ပဲါတုပ်၊ လဆောဝ် ကံက်အဓိပ္ပဲါဟွံတုပ်၊ ပ္ဍဲအရာမကံက်အဓိပ္ပဲါဂှ် လဝ်စိုတ်ဗွဲတၟေၚ်ညိ။

မကြိယာကၟက်လ္ၚဵုတံ နဲမဂွံပြံၚ်လှာဲဗဒှ် မနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ	နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ (၁)	နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ(၂)
ကျိုၚ်	ကယိုၚ်၊ ကယျိုၚ်
ကြာၚ်	ကရာၚ်
ကြိုက်	ကရိုက်
ကြေန်	ကရေန်
ကြာပ်	ကရာပ်၊ တရာပ်
ကြတ်	ကရတ်၊ တရတ်
ကြီု	ကရီု	ကမြီု
ကွာ်	ကဝါ်၊ တဝါ်
ဂြဴ	ဂရဴ	ဂမြဴ
ဂြိုၚ်	ဂရိုၚ်
ဂြဲ	ဂရဲ (ဇုက်ဂရဲ)
ကွာတ်	ကဝါတ်
ဂၠု၊ ဒၠု	ဂလု၊ ဒလု	ဒမၠု
ဗၠိုပ်	ဗလိုပ်
ပၠိုတ်	ပလိုတ်
ဂျိ	ဂယိ	ဂမျိ
သြိၚ်	သရိၚ်	သမြိၚ်
ပြာပ်	ပရာပ်
ဇြာဲ	ဇရာဲ	ဇမြာဲ (မၞိဟ်ဇမြာဲ)
ကျ	ကယျ	ကမျ
ဂွ	ဂဝ
ဂၠိ၊ ဂၠေံ	ဂလိ၊ ဂလေံ
ဒွိၚ်	ဒဝိၚ်
ဂြာံ	ဂရာံ
ဂြီု၊ ဒြီု	ဂရီု၊ ဒရီု	ဂမြီု၊ ဒမြီု (နဒးနွံကဵုဂမြီု၊ ဒမြီုတက်ကျာရၚ်သ္ကံ၊)
ဒၠေါၚ်၊ ဂၠေါၚ်	ဒလောၚ်၊ ဂလောၚ် (ဒၞေါၚ်၊ ဂၞေါၚ်)
ဒၠေၚ်၊ ဂၠေၚ်	ဒလေၚ်၊ ဂလေၚ်
ပြၚ်	ပရၚ်
ပြဟ်၊ ပြေဟ်	ပရဟ်၊ ပရေဟ်
ဂြောပ်	ဂရောပ်
ပြဲ	ပရဲ
ပၠာဲ	ပလာဲ
ကွိုၚ်၊ ကွုဲ	ကဝိုၚ်၊ ကဝုဲ
ပျး	ပယး၊ ပယျး
ဗျိ	ဗယိ	ဗမျိ
ဗျု	ဗယု	ဗမျု
ဗျဵု	ဗယဵု	ဗမျဵု
ဗြု၊ ဗြန်	ဗရု၊ ဗရန်	ဗမြု၊ ဗမြန်
တွဟ်၊ တွံ	တဝှ်
ကြံၚ်၊	ကရံၚ်၊ တရံၚ်	တမြံၚ်
ဒြိပ်၊ ဒြေပ်	ဒရိပ်၊ ဒရေပ်	ဒမြိပ်၊ ဒမြေပ်
ကျဝ် (ကျိုၚ်ကျဝ်)	ကယဝ်၊ ကယျဝ်(ကယိုၚ်ကယျဝ်)
ခြာ	ခရာ	ခမြာ
ကြာတ်	ကရာတ်	ကမြာတ်၊ တမြာတ်
ပြိုက်	ပရိုက်
ပြာ်	ပရာ်
ကြဴ(ကြာတ်)	ကရဴ(ကရာတ်)	ကမြဴ(ကမြာတ်)
သၟာန်	သမာန်	(ခေတ်တမၠာ = သုံမာည်၊ သုံမာန်)
ဒၠိ	ဒလိ	ဒမၠိ
ဒၠေံ	ဒလေံ	ဒမၠေံ
ဂၠိန်၊ ဒၠိန်	ဂလိန်၊ ဒလိန်
ဂၠါန်၊ ဒၠါန်	ဂလာန်၊ ဒလာန်	ဒမၠာန် (ကၞုဲဒမၠာန်)
ပြာန်	ပရာန်
ပြီု	ပရီု
ဂွဳ	ဂဝဳ
ပြောဟ်	ပရောဟ်	ပမြောဟ်၊ (မွဲပမြောဟ်ဍာ်)
သ္ဇိုၚ် (ဇြိုၚ်)	သဇိုၚ်
ဇြုၚ်	ဇရုၚ်	ဇမြုၚ် (သ္ၚိဇမြုၚ်၊ သ္ၚိဇရုၚ်၊)
ဂြ	ဂရ	ဂမြ (စံၚ်ဇွ ဂြဇုတ် = စွံၚ်ဇွ ဂမြဇုတ်)
ကၠုၚ်	ကလုၚ်၊ တလုၚ်	တမၠုၚ်
ကျောဝ်	ကယောဝ်၊ ကယျောဝ်
ခၠေဝ်	ခလေဝ်	ခမၠေဝ် (အရေဝ်ခမၠေဝ်)
ဂြိၚ်၊ ဒြိၚ်	ဂရိၚ်၊ ဒရိၚ်	ဂမြိၚ်၊ ဒမြိၚ်
ဗျံက်	ဗယံက်
ဂၠတ်	ဂလတ် (ဂၞတ်)
ကျူ	ကယူ (ကယူကၠဵု)	ကမျူ
ဗြိုက်	ဗရိုက်	ဗမြိုက် (သၠဗမြိုက်၊ တၞံကဝ်သၠဗမြိုက်၊)
ကၠာတ်	ကလာတ်၊	ကမၠာတ်၊ တမၠာတ်
ဇၞး	ဇနး	ဇမၞး
ကြာန်	ကရာန်	(ကြာန်စုတ်ဂါကံ = ကရာန်ဂါကံ)
ပြေ	ပရေ
ကၠောန်	ကလောန်	ကမၠောန်
ဒြာတ်	ဒရာတ်	ဒမြာတ်
ဒၠိၚ်	ဒလိၚ်
ဇြ	ဇရ	ဇမြ (ဇမြ ပ္ကဴ)
ကြအ်	ကရအ်၊ တရအ်	တမြအ်
ဂြေၚ်	ဂရေၚ်	ဂမြေၚ် (ဗရုဂမြေၚ်ဂၠဴ ဗြုတဴကြုကြု၊ ဂၠဴဂမြေၚ်ချောဲ၊)
ပၠဳ	ပလဳ	ပမၠဳ
ကၠၚ်	ကလၚ်၊ တလၚ်	ကမၠၚ်၊ တမၠၚ်
ဂြး	ဂရး

တန်ကၠေံဆဏံကၠာရ။ မကြိယာကၟက် မပြံၚ်ပမနာံ နကဵုနဲဝွံဂှ် နွံတဴ ဂပ်ဂလိုၚ်ဏီ။ မကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် ဟိုတ်နူဟဂွံဆဵုကေတ်လဝ် မနာံဍေံတုဲ ပ္ဍဲဒၞဲါဏံ ခၠန်စွံလဝ်ကၠာ။ ချပ်ဂြၚ်တီကေတ် နညာဏ်ဇကုဇကုညိ။

ကြိယာကၟက်ယလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ခါရပြံၚ်ဗဒှ်မနာံမ္ဂး နဲကဲအပြံၚ်အလှာဲဍေံ နွံတဴရ။ အက္ခရ်ကၟက် မကွက်စုတ်လဝ်လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) သာ်ဏံဂှ် ဒှ်အက္ခရ် (ယ) မွဲမဓဝ်ရောၚ် မည်ပိုယ်ညးမဗှ်လိက်မည်လေပ်တံ စၟတ်သမ္တီကေတ်လဝ်။ ပၟိက်တၠဗလံက်လိက်ပတ်မည်ဏံ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်။ အက္ခရ်မထေက်ကဵုဒှ်လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) မဖှ်သာ်ဂှ် နွံအက္ခရ်ပန်မ။

(၁) အက္ခရ်ယ၊
(၂) အက္ခရ်စ၊
(၃) အက္ခရ်ဇ၊
(၄) အက္ခရ်သ။

အက္ခရ်ပန်အက္ခရ်ဏံ မမိက်ကဵုမွဲမွဲအက္ခရ် ဒှ်လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) အခိုက်မည်ပိုယ်မချူဒၟံၚ်ခေတ်လၟုဟ်ဏံရ။ စပ်ကဵုလက်သန်ကၟက် ( -ျ ) ဏံတုဲ မိက်ဂွံထုဲဒရုဲ တ္ၜန်တ္ၜောဲတဴညိရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ဍေံမ္ဂး တၟးပြာကတ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲစိုတ်သိုက်က်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန်၊ ပ္ဍဲမကြိယာမပြံၚ်ဗဒှ်မနာံဟေၚ် သ္ဒးပြံၚ်လှာဲကၠေံ လက်သန်ကၟက် ( -ျ )ဂှ် ဟွံသေၚ်၊ ပ္ဍဲအကမ္မကကြိယာ Intransitive Verb မပြံၚ်ဗဒှ်သကမ္မကကြိယာ Transitive Verb ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲသကမ္မကကြိယာ Single Transitive Verb မပြံၚ်ဗဒှ်ဒွိကမ္မကကြိယာ Double Transitive Verb ဂှ်ကီု၊ သ္ဒးပြံၚ်လှာဲကၠေံ လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) မၞုံကဵုအက္ခရ်ပန်မလတူဂှ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါ၀ွံ အကမ္မကကြိယာ နဲဂွံပြံၚ်လှာဲသကမ္မကကြိယာ၊ သကမ္မကကြိယာ နဲဂွံပြံၚ်လှာဲဒွိကမ္မကကြိယာဂှ် ဟွံမိက်ဂးတဴဏီ။ မကြိယာ နဲမဂွံပြံၚ်ဗဒှ်မနာံဟေၚ် မိက်ဂွံလဴထ္ၜး ကုညးမလ္ၚတ်လိက်ပတ်မည်ပိုယ်တံ။

---

(၁) . . . လက်သန်ကၟက် ( -ျ) ဂှ် ဒှ်အက္ခရ် (ယ) ရမ္ဂး ပ္ဍဲမကြိယာမပြံၚ်ဗဒှ်မနာံဂှ် အပြံၚ်အလှာဲမအက္ခရ် ဟွံမွဲ။ မကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ဆဗၞတ်မဖျာ်တရးကၠေံဍေံဂှ် ဒှ်အာမနာံရ။ ပမာတုန်၊ ရဴမကြိယာ (ကျိုၚ်)။ လက်သန်ကၟက် ( -ျ) ပ္ဍဲမကြိယာ (ကျိုၚ်) ဂှ် ဒှ်ဒၟံၚ်အက္ခရ် (ယ) ရ။ ဒၟါဂှ်ရ ကြိယာ (ကျိုၚ်) ဂှ် ဖျာ်တရးကၠေံတုဲ ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ကယိုၚ်၊ ကယျိုၚ်)ရ။

ကျိုၚ် (Transitive Verb) / ကယိုၚ်၊ ကယျိုၚ် (Noun)
ဗျိ (Transitive Verb) / ဗယိ (Noun)
ဗျဵု (Transitive Verb) / ဗယဵု (Noun)
ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ် ဂြၚ်ချပ်ကေတ် နနဲဝွံညိ။

တၚ်စၟတ်။ မကြိယာကၟက်(ယ) မဖှ်သာ်ဂှ် ဇကုဍေံ ယဝ်ဒှ်အကမ္မကကြိယာ (Intransitive Verb) မ္ဂး ဖျာ်တရးကၠေံကၟက်(ယ)ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်အာသကမ္မကကြိယာ (Transitive Verb) လေဝ်နွံ။ ညံၚ်မကြိယာ (ကျေဝ် )၊ ကြိယာဝွံ အကမ္မကကြိယာ။ ဖျာ်တရးကၠေံကၟက်(ယ)ဂှ်မ္ဂး ဒှ်အာ (ကယေဝ်၊ ကယျေဝ်) သကမ္မကကြိယာရ။ မကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ယဝ်ပမနာံမ္ဂး ပ္ဍဲလအိတ်အက္ခရ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ထပ်စုတ်အက္ခရ်ဂစိုတ် (မ်) သာ်ဂှ်တုဲ ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ကမ်ယေဝ်၊ ကမျေဝ်)ရ။

ကျေဝ် (Intransitive Verb) / ကယေဝ်၊ ကယျေဝ် (Transitive Verb) / ကမျေဝ် (Noun)
ဂျိုၚ် (Intransitive Verb) / ဂယိုၚ် (Transitive Verb) / ဂမျိုၚ် (Noun)
ဒျိုၚ် (Intransitive Verb) / ဒယိုၚ် (Transitive Verb) / ဒမျိုၚ် (Noun)
ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ် ဂြၚ်ချပ်ကေတ် နနဲဝွံညိ။

---

(၂) . . . လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) ဂှ် ဒှ်အက္ခရ်ယဟွံသေၚ်တုဲ နူတၞံတေံ လၟောဝ်စှ်ေကၠုၚ် နူအက္ခရ် (စ) မ္ဂး ပ္ဍဲမကြိယာမပြံၚ်ဗဒှ်မနာံဂှ် အပြံၚ်အလှာဲမအက္ခရ် နွံတဴဟေၚ်။ လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) မၞုံပ္ဍဲမကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ကလေၚ်ပကၠေံအက္ခရ် (စ) တုဲ ကြိယာဂှ် ဒှ်အာမနာံရ။ ပမာတုန်၊ ရဴမကြိယာ (ဖျး)။ လက်သန်ကၟက် ပ္ဍဲမကြိယာ (ဖျး) ဂှ် ဒှ်ဒၟံၚ်အက္ခရ် (စ) ဂှ်ရ လက်သန်ကၟက်ဂှ် ပကၠေံအက္ခရ် (စ) တုဲ ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ဗစး၊ ဗ္စး၊ ဗမ်စး၊ ဗမ္စး) ရ။

ဖျး (Intransitive Verb) / ဗစး၊ ဗ္စး၊ ဗမ်စး၊ ဗမ္စး (Noun)
ဖျိုဟ် (Intransitive Verb) / ဗစိုဟ်၊ ဗမ်စိုဟ်၊ ဗမ္စိုဟ် (Noun)
ဖျိုတ် (Intransitive Verb) / ဗစိုတ်၊ ဗမ်စိုတ်၊ ဗမ္စိုတ် (Noun)
ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ် ဂြၚ်ချပ်ကေတ် နနဲဝွံညိ။

ပ္ဍဲနဲဝွံ မကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် အကမ္မကကြိယာ (Intransitive Verb) ဟာ၊ သကမ္မကကြိယာ (Transitive Verb) ဟာဂှ် ဒးစဳစတ်တဴညိရ။ ယဝ်ဒှ်အကမ္မကကြိယာမ္ဂး နနဲလတူဂှ် စၟတ်သမ္တီညိ။ လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) မၞုံပ္ဍဲသကမ္မကကြိယာ မပ္တံကဵု (ဖျေဟ်) ဂှ် ပကၠေံအက္ခရ် (စ) တုဲ မကြိယာဂှ် ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ဗစှ်ေ)ရ။ ကြိယာ (ဖျေဟ်)၀ွံ ကၠုၚ်နူအကမ္မကကြိယာ (စှ်ေ)။ ကြိယာ (စှ်ေ) ၀ွံ လဆောဝ်မ္ဂး ဒှ်အကမ္မကကြိယာ၊ လဆောဝ်မ္ဂး ဒှ်သကမ္မကကြိယာ၊ ဗွဲမဗဗွဲကဵုဒၞဲါ၀ါကျဍေံရ။ ကြိယာ (စှ်ေ) ဂှ် ထပ်စုတ်အက္ခရ် (ဒ ) ဂတမကြိယာဂှ်မ္ဂး ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ဒစှ်ေ)။ နဲဝွံ အဲ ချူထၜးလဝ်တုဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ မကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် သွက်သကမ္မကကြိယာ ပမနာံဂှ် မွဲနဲ၊ သွက်အကမ္မကကြိယာ ပမနာံဂှ် မွဲနဲ။ နွံတဴၜါသာ်ရ။

ဖျေဟ် (Transitive) = ဗစှ်ေ (Noun) / စှ်ေ (Intransitive or Transitive) = ဒစှ်ေ (Noun)
ဖျေၚ် (Transitive) = ဗစေၚ် (Noun) / စေၚ် (Intransitive ) = ဒစေၚ် (Noun)
ဖျိန် (Transitive) = ဗစိန် (Noun) / စိန် (Intransitive ) = စွိန် (Noun)
ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ် ဂြၚ်ချပ်ကေတ် နနဲဝွံညိ။

တၚ်စၟတ်။ မကြိယာမၞုံလက်သန်ကၟက် ( -ျ ) မလၟောဝ်ကၠုၚ် နူအက္ခရ် (စ) ဂှ် ဇကုဍေံ ယဝ်ဒှ်အကမ္မကကြိယာမ္ဂး Intransitive Verb မ္ဂး ဖျာ်တရးကၠေံကၟက်ဂှ် ဍေံဒှ်အာသကမ္မကကြိယာ Transitive Verb လေဝ်နွံ။ ညံၚ်မကြိယာ (ချိုတ်)။ ကြိယာဝွံ အကမ္မကကြိယာ။ ဖျာ်တရးကၠေံကၟက်ဂှ်တုဲ ဒှ်အာ (ဂစိုတ် ) သကမ္မကကြိယာရ။ ကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ယဝ်ပမနာံမ္ဂး ပ္ဍဲလအိတ်အက္ခရ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ထပ်စုတ်အက္ခရ်ဂစိုတ် (မ်) တုဲ ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ဂမ်စိုတ်၊ ဂမ္စိုတ်)ရ။

ချိုတ် (Intransitive Verb) / ဂစိုတ် (Transitive Verb) / ဂမ္စိုတ် (Noun)
ချာဲ (Intransitive) / ဂစာဲ (Transitive ) / ဂမ္စာဲ (Noun)
ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ် ဂြၚ်ချပ်ကေတ် နနဲဝွံညိ။

---

(၃) . . . လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) ဂှ် ဒှ်အက္ခရ်ယဟွံသေၚ်တုဲ နူတၞံတေံ လၟောဝ်စှ်ေကၠုၚ် နူအက္ခရ် (ဇ) မ္ဂး ပ္ဍဲမကြိယာမပြံၚ်ဗဒှ်မနာံဂှ် အပြံၚ်အလှာဲမအက္ခရ် နွံတဴဟေၚ်။ လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) မၞုံပ္ဍဲမကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ပကၠေံအက္ခရ် (ဇ) တုဲ ကြိယာဂှ် ဒှ်အာမနာံရ။ ဆဂး ပ္ဍဲနဲဝွံ မကြိယာဂှ် အကမ္မကကြိယာဟာ၊ သကမ္မကကြိယာဟာဂှ် ပိုယ်ဒးစဳစတ်တဴညိ။ ညံၚ်ရဴမကြိယာ (ဗျူ) ဂှ်ကီု၊ ကြိယာဝွံ ဒှ်ဒၟံၚ်သကမ္မကကြိယာ Transitive Verb တုဲ လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) ဂှ် ပကၠေံအက္ခရ် (ဇ) တုဲ ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ဗဇူ)။ ကြိယာ (ဗျူ) မဒှ်သကမ္မကကြိယာဝွံ ကၠုၚ်နူအကမ္မကကြိယာ Intransitive Verb (ဇူ)။ ကြိယာ (ဇူ) ဂှ် ပကၠေံမနာံမ္ဂး ထပ်စုတ်ကၟက် (န) တုဲ ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ဇၞူ၊ ဇနူ)ရ။ နဲဏံဂှ် အဲ ချူထ္ၜးလဝ်ကဵုတုဲရ။ ကလေၚ်သ္ၚဳရံၚ်ညိ။ ဍေံ ဟွံစပ်ကဵုနဲကဲ မမိက်သ္ဂးဒၞဲါဏံ။

ဗျူ (Transitive Verb) = ဗဇူ (Noun) / ဇူ (Intransitive Verb) = ဇၞူ၊ ဇနူ (Noun)
ဗျဵု (Double Transitive) = ဗဇဵု၊ ဗ္ဇဵု (Noun) / ဇဵု (Transitive ) = ဇွဵု (Noun)
ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ် ဂြၚ်ချပ်ကေတ် နနဲဝွံညိ။

မကြိယာ(ဗျဵု) ပ္ဍဲဒၞဲါ၀ွံ မၞုံအဓိပ္ပဲါမ္ဂး (ဗျဵုပုၚ်ထၚ်ဍာ်) ဟွံသေၚ်။ (ဗျဵုလအက်) ညးၜါ ညံၚ်ဂွံဇဵုသေက်ရၚ်သကအ် ဇကုပ ဇကုကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် မည်တံဟီုစ (ဗျဵုလအက်)။ (ဗျဵုစိၚ်) ကဵုစိၚ်ၜါဒိဇဵုရၚ်သကအ်။ ပ္ဍဲဒၞဲါ၀ွံ နွံပၟိက်ကဵုအဓိပ္ပဲါမ္ဂး (ဗျဵုလအက်၊ ဗျဵုစိၚ်)ဂှ်ရ။

---

(၄) . . . လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) ဂှ် ဒှ်အက္ခရ်ယဟွံသေၚ်တုဲ နူတၞံတေံ လၟောဝ်ကၠုၚ် နူအက္ခရ် (သ) မ္ဂး ပ္ဍဲမကြိယာမပြံၚ်ဗဒှ်မနာံဂှ် အပြံၚ်အလှာဲမအက္ခရ် နွံတဴဟေၚ်။ လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) ပ္ဍဲမကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ပကၠေံအက္ခရ် (သ) တုဲ မကြိယာဂှ် ဒှ်အာမနာံရ။ ပမာတုန်၊ ရဴမကြိယာ (ချပ်)။ လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) ပ္ဍဲမကြိယာ(ချပ်) ဂှ် နဲလိက်ပတ်မည်ပိုယ်ကၠာတေံ ဒှ်အက္ခရ်ကၟက် (ယ) ဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်အက္ခရ်ကၟက် (သ ) ရောၚ်။ ဒၟါဂှ်ရ မကြိယာ (ချပ်) ဂှ် ခါရပြံၚ်ဗဒှ်မနာံမ္ဂး လက်သန်ကၟက် ( -ျ )ဂှ် ကလေၚ်ပကၠေံအက္ခရ် (သ) တုဲ ဒှ်အာမနာံ ရဴဝွံမ္ဂး (ကသပ်) ရ။

ချပ် (Transitive Verb) / ကသပ် (Noun)
ချူ (Transitive Verb) / ကသူ (N)
ချုက် (Transitive Verb) / ကသုက် (N)
ချဴ (Transitive Verb) / ကသဴ (N)
ချဟ် (Transitive Verb) / ကသှ် (ဂစှ်) (N)
ချဳ (Intransitive ) / ကသဳ (Transitive) / ကသဳ (N)
ဖျိုန် (Transitive ) / ပသိုန်၊ ဗသိုန် (N)
ဖျုၚ် (Double Transitive) / ဗသုၚ် (N) = သုၚ် (Transitive) / သွုၚ်၊ သမုၚ်၊ သၟုၚ် (N)
ဖျဝ် (Transitive) / ဗသဝ် (N) = သဝ် (Intransitive) / သၟဝ် (N)
ဖျိုက် (Transitive ) / ပသိုက်၊ ဗသိုက် (N) = သိုက် (Intransitive) / တသိုက် (N)
ဖျေက် (Transitive) / ဗသေက် (N) = သေက် (Intransitive or Transitive) / သွေက် (N)
ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ် ဂြၚ်ချပ်ကေတ် နနဲဝွံညိ။ ကြိယာမပ္တံကဵု (ဖျိုန်၊ ဖျိုက်၊ ဖျေက်)တံဂှ် ညးမတီအဓိပ္ပဲါဍေံလေဝ်နွံ၊ ညးဟွံတီလေဝ်နွံ။ ညံၚ်ဂွံတီဂှ် သ္ပလွဳအိုတ်ညိ။

---

တၚ်စၟတ်။ နဲကဲ အဲမဟီုထ္ၜးလဝ်ကဵုလတူဂှ် ဆဗၞတ်မမြော်ညိကီု။ မကြိယာတံဂှ်လေဝ် နွံတဴမဂၠိုၚ်။ နကဵုဂမြၚ်ညာဏ်ဇကု ဂၠဲါချပ်ဗစာကေတ်အိုတ်ညိ။ တုဲပၠန် ပက္ကတိမနာံလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ် မၞုံကဵုလက်သန်ကၟက် ( -ျ ) သာ်ဝွံတုဲ ဒှ်အက္ခရ် (ယ) ဖအိုတ်ဟွံသေၚ်။ မပ္တံကဵု (ချေံ၊ ချေဟ်၊ ရမျှာၚ်)တံဂှ်တံဂှ်။

မဂလာန်ဝေါဟာရမည်ဂမၠိုၚ် အဲမချူထၜးလဝ်သၟဝ်ဝွံ ဒှ်ဂလာန်မည် မမြိပတ်စှ်ေကၠုၚ်နူသံသာကြိုတ် နူပါဠိဟွံသေၚ်၊၊ မဂလာန်တံဂှ် ဒှ်မဂလာန်မည်စၟတ်၊၊

မကြိယာမၞုံပဓာန်ဍေံအက္ခဝ် ဆ - ထ - ဖ လ္ၚဵုတံ နဲမဂွံပြံၚ်လှာဲဗဒှ် မနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ	နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ(ခေတ်လၟုဟ်)	နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ(ခေတ်တမၠာ)
ဆာန်	ဇြဟာန်	ဇိရ်ဟာန်၊ ဇြိဟာန်
ဆာဲ	စရာဲ	စိရ်ဟာယ်၊ စြိဟာယ်
*(ထိစ်၊ထေစ်)	ထၟိက်	ဒုမ်ဟိစ်၊ ဒုံဟိစ်၊၊ ဒုမ်ဟေစ်၊ ဒုံဟေစ်
ထတ်	ဒြဟတ်	ဒိရ်ဟတ်၊ ဒြိဟတ်
ထၚ်	တဟၚ်၊ ဒဟၚ်	... ... ...
ထံက်	တဟံက်၊ ဒဟံက်	... ... ...
ထၚ်ထောန်	တဟၚ်တဟောန်	... ... ...
ဖေက်	ဗဟေက်	ဗုံဟောက်
ထိုၚ်သး	*အထိုၚ်အသး	တိရ်ဟိန်ကိရ်သး
ထေဲ	တဟေဲ	... ... ...

မကြိယာသၟေဟ်ဒၟံၚ်တံဂှ် တၠပညာလိက်ပတ်မည်တံ ချပ်ဂြၚ်တီကေတ်ရ၊၊ (*ထိစ်၊ ထေစ်) မကြိယာဝွံ ခေတ်လၟုဟ် ဟွံချူ ဟွံဟီုတဴအိုတ်မွဲ၊၊ ဒၞဲါလက်သန်မဍံက်ဒဝါန်လဝ်ထၞဟ် ... ... ... မဖှ်သာ်ဂှ် မဂလာန်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ခေတ်တမၠာမပ္တံလိက်တၟံ လိက်သၠရိုတ်တံဂှ် ဟဂွံဆဵုလဝ်ဏီ မိက်ဂး၊၊

မကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် နဲမဂွံပြံၚ်ဗဒှ်မနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
အက္ခဝ်ပထမ	အက္ခဝ်မဒှ်ပဓာန်ပ္ဍဲကြိယာမွဲမွဲ	အက္ခဝ်တတိယ	ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - ဟ
က	ခ	ဂ	ဟ
စ	ဆ	ဇ	ဟ
ဋ	ဋ္ဌ	ဍ	ဟ
တ	ထ	ဒ	ဟ
ပ	ဖ	ဗ	ဟ

အက္ခဝ်မသုန်မ(ခ၊ ဆ၊ ဋ္ဌ၊ ထ၊ ဖ) မဒှ်ပဓာန်ပ္ဍဲကြိယာမွဲမွဲတံဂှ် ပြံၚ်လှာဲကၠေံ(အက္ခဝ်ပထမ)၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး(အက္ခဝ်တတိယ)၊ တုဲမ္ဂး ထပ်စုတ်(အက္ခဝ်ဟ)မွဲမပၠန်တုဲ မကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ဒှ်မနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ၊၊ ဣဝွံ နဲသဒ္ဒါမည်ရ၊၊ ကြိယာမလုပ်ကဵုနဲဝွံ နွံအောန်လောန်၊၊ ရံၚ်သ္ၚိအၚ်လတူတေံရ၊၊
----------------------------------
မကြိယာမၞုံပဓာန်ဍေံ(ဆ)အက္ခဝ် မပ္တံကဵု(ဆာန်)တံဂှ် ပြံၚ်ဗဒှ်မနာံရောၚ် ယဝ်သ္ဒဟ် အက္ခဝ်(ဆ)ဂှ် သ္ဒးလှာဲဗဒှ်အက္ခဝ်(ဇ)၊၊ တုဲမ္ဂး ထပ်စုတ်အက္ခဝ်(ဟ)မွဲမတုဲ လက်သန်သွဵုကဵုအက္ခဝ်ဂစိုတ် ယဝ်သနွံမ္ဂး စွံအတိုၚ်ပကတိဂှ်ရ၊၊

ဆာန် = ဆပ္ဍဲမကြိယာဆာန်ဂှ် ပအက္ခဝ်(ဇ)၊ ထပ်စုတ်အက္ခဝ်(ဟ)၊ ဒှ်အာ = ဇဟာန်၊၊

နဲညးတမၠာတေံ ပြံက်စုတ်(ဣ)သွဵု၊ အက္ခဝ်(ရ)တုဲ ဒှ်အာ = ဇိရ်ဟာန်၊ နူ(ဇိရ်ဟာန်)ဂှ် မြိပတ်အာတုဲ ခေတ်လၟုဟ် ဒှ် (ဇြဟာန်) ၊၊
----------------------------------

မကြိယာမၞုံပဓာန်ဍေံ(ထ)အက္ခဝ် မပ္တံကဵု(ထတ်)တံဂှ်လေဝ် နနဲဂှ်ရ၊၊ အက္ခဝ်(ထ)ဂှ် သ္ဒးလှာဲဗဒှ်အက္ခဝ်(တ)၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အက္ခဝ်(ဒ)၊၊ တုဲမ္ဂး ထပ်စုတ်အက္ခဝ်(ဟ)မွဲမတုဲ လက်သန်သွဵုကဵုအက္ခဝ်ဂစိုတ် ယဝ်သနွံမ္ဂး စွံအတိုၚ်ပကတိဍေံဂှ်ရ၊၊

ထတ် = ဒဟတ် (ဒိရ်ဟတ် - ဒြဟတ်)

-----------------------------------

မကြိယာမၞုံပဓာန်ဍေံ(ဖ)အက္ခဝ် မပ္တံကဵု(ဖေက်)တံဂှ်လေဝ် နနဲဂှ်ပၠန်ရ၊၊ အက္ခဝ်(ဖ)ဂှ် သ္ဒးလှာဲဗဒှ်အက္ခဝ်(ပ)၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အက္ခဝ်(ဗ)၊၊ တုဲမ္ဂး ထပ်စုတ်အက္ခဝ်(ဟ)မွဲမတုဲ လက်သန်သွဵုကဵုအက္ခဝ်ဂစိုတ် ယဝ်သနွံမ္ဂး စွံအတိုၚ်ပကတိဍေံဂှ်ရ၊၊

ဖေက် = ဗဟေက်၊၊ (တမၠာတေံ မကြိယာဖေက်ဂှ် ညးချူ = ဖောက် - ဗုံဟောက်၊၊)

-----------------------------------

*မနာံ တိရ်ဟိန်ကိရ်သး ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ် နဲအခိုက်လိက်ပတ်မည် ဟဂွံလီု၊၊ ဆဂး မနာံ အထိုၚ်အသး မကၠုၚ်နူမကြိယာ ထိုၚ်သး ဂှ် ဟွံသၟဟ်သၟန်ကဵုနဲဝွံဟေၚ်၊၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲလိက်သၠပတ်မည်တြေံတံဂှ် မနာံ အထိုၚ်သး၊ အထိုၚ်အသး ရဴဂှ် မချူတဴဂှ် ဂွံဆဵုညာတ်လဝ်တုဲ ဗၠေတ်ရောၚ် ဟွံထေက်ကဵုဟီု၊၊

ကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ မကြိယာ နဲမပြံၚ်လှာဲဗဒှ်မနာံ နာံဝိသှ်ေဂှ် ပ္ဍဲမလောန်ကၠုၚ်တုဲတေံ အဲ ချူထၜးလဝ်ကဵု ဗၞတ် ( ၆ ) နဲ တုဲရ၊၊ သီုနဲဝွံပၠန်မ္ဂး ဒှ် ( ရ ) နဲရ၊၊ နဲဝွံဂှ် အက္ခဝ်(ဒ) ထပ်စုတ်ဂတမကြိယာတုဲ ကြိယာဂှ် ဒှ်အာမနာံ နာံဝိသှ်ေ၊၊ သၟးညံၚ်ရဴမကြိယာ - တန် - ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး ဂတမကြိယာဂှ် ထပ်စုတ်အက္ခဝ်(ဒ) မွဲမတုဲ မကြိယာ - တန် - ဂှ် ဒှ်အာမနာံ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - ဒတန် ၊၊ (တန် = ဒတန်) ၊၊ ပြဝံက်အဓိပ္ပဲါမကြိယာ(တန်)ကီု၊ ပြဝံက်အဓိပ္ပဲါမနာံ နာံဝိသှ်ေ(ဒတန်)ကီု တၠပညာတံ ပံက်ကေတ် နဂမြၚ်ညာဏ်ဇကုဇကုညိ၊၊ တၟံတၟံမကြိယာမပြံၚ်ဗဒှ်မနာံ နာံဝိသှ်ေ နနဲဝွံမာန်ဂှ် ဆဗၞတ်မထေက်ကြိုက်ဟေၚ် စၞဟ်ထ္ၜးကဵုရ၊၊

---

ပ္ဍဲဂတမကြိယာလ္ၚဵု ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - ဒ - မ္ဂး ဍေံဒှ်အာမနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ	အက္ခဝ်ဒ တဴဂတ	ဗီုပြၚ်
တန်	ဒတန်	ကျာ်စေတဳလ္ဂုၚ် ဒှ်ဒတန်ဓာတ်သော်ဒ္စာံတၞုၚ်၊၊
ဒှ်	ဒဒှ်	ဒဒှ်တၠပညာလိက်ပတ်မည်ဂှ် ရာဒနာမိက်အိုတ်ညိ၊၊
မံၚ်	ဒမံၚ်၊ ဒၟံၚ်	ဒမံၚ်အဲလၟုဟ်ဏံဂှ် မဟ္ၚာဲ၊၊
တုဲ	ဒတုဲ	တၞဟ်နဒတုဲမြမောဝ်ဂကူမည် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ချူကှ်ေလဝ် သၠပတ် ဗွဲမဂၠိုၚ်၊၊
တိတ်	ဒတိတ်	သၟိၚ်မှာဇနက် မစိုန်ဒှ်တဴဒတိတ်ဇမၞော်မပြဲဂှ် တိတ်ကၠုၚ်တုဲ ဂၞကျာ်သိ၀လိဒေဝဳ သီုမှာဇန်ဂမၠိုၚ် ဗက်တိတ်ကၠုၚ်ကီုရ၊၊ (သ္ကေံဇာတ်မှာဇနက်)
ဒိုက်	ဒဒိုက်	ဍုၚ်မည်ဟွံမွဲတုဲ မည်တံ ဒိုက်တဴစိုတ်က္ဍၚ်၊၊ ဒဒိုက်ဝွံ ဆလံသ္ဂောံအိုတ်ရော၊၊
ကုတ်	ဒကုတ်	အှော်မွဲဒကုတ်၊ ဆုမွဲဒကုတ်၊၊
ကေဝ်	ဒကေဝ်	သၠဒကေဝ်၊၊ ပဒကေဝ်ညာန်တုဲ ချပ်ပတုဲကာညိ၊၊
ဝိုၚ်	ဒဝိုၚ်	ညာတ်ပၞာန်ဒဝိုၚ် ဂၠိုၚ်ဗဵုလဗး၊ (လိက်သၟီသိ၀ိ)
စး	ဒစး	ဒစးဂလာန်၊၊ ဒစးဍာ်ဇၟောဝ်၊၊
စဵု	ဒစဵု	ဒစဵုဗဒၚ်၊၊
စှ်ေ	ဒစှ်ေ	ဗြဴဒစှ်ေသွဝ်၊၊
တိုန်	ဒတိုန်	ပၞာန်မာ ဗဟေက်ဥတြာသ ကတဵုဒှ် ဗြူပေက်ဒဴအာရ၊၊ တ္ၚဲလေဝ်ယး တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဂွံဇၞးပၞာန်မာရ၊၊ နူမညာတ်ဒတိုန်တ္ၚဲ ဒလာဲတဴဗောဓိ ဒဵုထပှ်တ္ၚဲဟေၚ်၊၊ (သၠပတ်တဖုဿဘလ္လိက)
တိက်	ဒတိက်	ကျာ်နဳဗာန်ဒတိက်၊(လၟုဟ် = ကျာ်နဳဗာန်သတိက်)
ဝါတ်	ဒဝါတ်	ဒှ်ဒဝါတ်ရၚ်သ္ကံ၊
တဴ	ဒတဴ	အဲ ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံၚ်သာဝတဳ၊၊
တူ	ဒတူ	ဒတူဒလာဲ၊၊
စာ်	ဒစာ်	ဒတူဒစာ်၊၊
လာဲ	ဒလာဲ	ဒတူဒလာဲ၊၊
ပုန်	ဒပုန်	ပၞာန်ဒပုန်၊၊ (လၟုဟ် = ပၞာန်သပုန်)

မကြိယာသၟေဟ်တံ နွံဗဝ်သအဝ်ဏီ၊၊ ဒၞဲါဏံ ဟွံဆက်ချူထၜးကဵုရ၊၊ နဂမြၚ်ညာဏ်ဇကုဟေၚ် ချပ်ဂြၚ်ဗစာကေတ်ညိ၊၊

ကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေ အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ သၟးညံၚ်ရဴမကြိယာ - မၚ် - ဂှ် ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး ဂတမကြိယာဂှ် ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - ပ - မွဲမတုဲ မကြိယာ - မၚ် - ဂှ် ဒှ်အာပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - ပမၚ်၊ ပၟၚ်၊၊ ဗီုပြၚ်တုန် - ပၟၚ်ဒြပ်၊ ပၟၚ်တိုက်၊ ပၟၚ်တရၚ်၊ ပၟၚ်သ္ၚိ(ဂစေံပၟၚ်သ္ၚိ)၊ ပၟၚ်လမျီုသၟိၚ်၊၊ ပ္ဍဲမနာံ နာံဝိသှ်ေ မစေန်ကၠုၚ်နူပိုဒ်ကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ဍေံဂိုၚ်ကေတ်အဓိပ္ပဲါရဴဝွံမ္ဂး ပြဝ ပူဂဵု၊၊ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံ အဓိပ္ပဲါမနာံ နာံဝိသှ်ေမမိက်သ္ဂးဂှ် တၠအဲ ချပ်ညံၚ်ဒးညိ၊၊ မနာံ နာံဝိသှ်ေမဖှ်သာ်ဂှ် ဇၞတ်အဲမလ္ၚတ်ဂၠဲါလဝ် ချူထၜးကဵု ပ္ဍဲမုက်လိက်ဗလံက်ဏံရ၊၊

ပ္ဍဲဂတမကြိယာလ္ၚဵု ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - ပ - မ္ဂး ဍေံဒှ်အာမနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ	အက္ခဝ်ပ တဴဂတ	ဗီုပြၚ်
မၚ်	ပမၚ်၊ ပၟၚ်	ပၟၚ်ဒြပ်၊
*မဲ	ပမဲ၊ ပၟဲ	ပၟၚ်ပၟဲ
မိက်	ပမိက်၊ ပၟိက်	ပမိက်(ပၟိက်)ဂၞပ်စိုတ်
ဝေၚ်	ပဝေၚ်၊ ပွေၚ်	စာၚ်ပွေၚ်၊ ဒကာပ်ပွေၚ်၊ သၟာပွေၚ်၊ ဒြပ်ပွေၚ်၊ ရုပ်ပွေၚ်၊ ကၟာလစမဒှ်ပဝေၚ်(ပွေၚ်)ကောန်ဗြဴသၟီ၊ ဂၠုၚ်ပွေၚ်၊၊ ဗှ်ေတံ ပပဝေၚ်(ပွေၚ်)ကဵုအဲ၊ လ္ပပပဝေၚ်(ပွေၚ်)ညိ၊၊
ကဴ	ပကဴ၊ ပ္ကဴ	ထိုက်ဂၞုသဂါ မၠဵုသာရဖဳ၊ ဇၟာပ်ပ္ကဴသဴအဴ တဴပ္ဍဲဂြိုပ်ဇဳ၊ ကဴကွာဲသၟီရ တလကျာ်သြဳ၊ ကောန်တလလွဳ ဗြဴသဳဒါရ၊၊ (လိက်သၟီရာံ)
ဝေၚ်	ပဝေၚ်၊ ပွေၚ်	စာၚ်ပွေၚ်၊ ဒကာပ်ပွေၚ်၊ သၟာပွေၚ်၊ ဒြပ်ပွေၚ်၊ ရုပ်ပွေၚ်၊ ကၟာပွေၚ်
မန်	ပမန်၊ ပၟန်	ပၟန်၊ ဂါထာပၟန်၊၊ ဖာဲသၟီအိန်ကီု ပိုဲဒးဟီုကၠာ၊ စိုပ်ပယာံဟေၚ် ကေၚ်မကၠုၚ်အာ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်ကေတ်ရ ဗြံက်ဗြကြိယာ၊ ကွာ်ပ္ၚောံပၠန် နာဲဝန်ဇာတာ၊ မန်သှ်တရၚ် ခၠၚ်ဒးပံက်အာ၊ ဒဿဂြဳဟေၚ် အောပ်ဒၟံၚ်သေၚ်ဟာ၊ ပမန်အိန်ဂှ် ပြဟ်ဍေံဂွံကၠာ၊ ဍေံဂွံပၠန်တုဲ ဒ္ၚဳသုဲတိတ်အာ၊ ဒဿဂြဳချပ် ကၞပ်အောပ်ဒၟံၚ်ကၠာ၊၊ (လိက်သၟီရာံ)
ဝါၚ်	ပဝါၚ်၊ ပွါၚ်	ဍောၚ်ပ္ကဴဒးပွါၚ်သၟိၚ်ထိုၚ်

*မဝေါဟာရ - မဲ (မွဲ) - ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံ မဂိုၚ်ကေတ်လၟိဟ်သချာၚ်္မွဲ(၁) ဟွံသေၚ်၊၊ မဲ - ဒှ်မကြိယာ (သကမ္မကကြိယာ)တုဲ အဓိပ္ပဲါဍေံ တုပ်သၟဟ်ကဵု - ရံၚ်၊ ဗဵု၊ သ္ၚဳ(သ္ၚေဝ်)၊ မၠာ် - ၊၊ မဲ - မွဲမဓဝ် မချူကှ်ေစ အောန်လောန်၊၊ ပ္ဍဲပြကိုဟ်ကၞပ်ပရိယတ် ဗတ်ဘာသာမည်တံဂှ်တံဂှ် ညးချူကှ်ေ နွံတဴကီု၊၊
အပေက္ခ = ပွမမဲ (ပၟဲ)၊
အပေက္ခမာန = မမဲတဴ၊၊
ပေက္ခက = ညးမပၟဲတဴ၊ ညးမမၠာ်မွဲ၊ ညးမသ္ၚေဝ်မွဲ၊၊
ပေက္ခ = ပွမပၟဲတဴ၊၊
ပေက္ခန = ပွမမၠာ်မွဲ၊ ပွမသ္ၚေဝ်မွဲ၊၊
ပေက္ခိတ = ဂပ်ဝ်မၠာ်မွဲ၊ ဂပ်ဝ်သ္ၚေဝ်မွဲ၊၊

ပ္ဍဲဝေါဟာရမည်ဝွံ ပိုဒ်ကြိယာဖွက်မမိက်ကဵုမွဲမွဲ မထေက်ကြိုက်တောဲဖက်ကဵုမကြိယာ - မဲ - ဂှ် သ္ဒးတောဲဖက်တဴလၟိုန်၊၊ မဂလာန်မဖှ်သာ်ဂှ် ဇၞတ်မဆဵုညာတ် မိၚ်တဴဂၠိုၚ်ညိဂှ် ချူထၜးကဵုဂတဝွံရ၊၊
၁၊၊ မၚ်မွဲ
၂၊၊ ရံၚ်မွဲ
၃၊၊ စၟတ်မွဲ
၄၊၊ သ္ၚေဝ်မွဲ
၅၊၊ မၠာ်မွဲ
၆၊၊ သ္ၚဳဂၠိတ်မွဲ
၇၊၊ ရေတ်မွဲ
၈၊၊ ဗ္စာရဏာမွဲ

ပ္ဍဲမကြိယာဂမၠိုၚ် မဖှ်သာ်ဂှ် အဓိပ္ပဲါမမိက်သ္ဂး တၠပညာတံ ချပ်ညံၚ်ဒးညိ၊၊

ကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ ဥပမာတုန်၊ မကြိယာ - အာတ် - ဂှ် ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး ဂတမကြိယာဂှ် ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - လ- မွဲမတုဲ မကြိယာ - အာတ် - ဂှ် ဒှ်အာပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - လအာတ် ၊၊ ပြဝလအာတ်၊ မၞိဟ်လအာတ် မကံက်အဓိပ္ပဲါဍေံရ၊၊ ပ္ဍဲမနာံ+ နာံဝိသှ်ေ မလၟောဝ်ကၠုၚ် နူပိုဒ်ကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပဲါမ္ဂး ပြဝ၊ ပူဂဵုရောၚ် သမ္တီ၊၊ ဗွဲစၟတ်တုန် အက္ခဝ် - လ - မၞုံဂတပိုဒ်မနာံ နာံဝိသှ်ေမဖှ်သာ်ဂှ် တၞံမူလဍေံတေံ ဒှ်အက္ခဝ် - ရ - ဟေၚ်၊၊ အာတ် = ရအာတ် > လအာတ် ၊၊ မကြိယာသၟေဟ်တံဂှ်လေဝ် နနဲဝွံဟေၚ် စၟတ်သမ္တီညိ၊၊

ပ္ဍဲဂတမကြိယာလ္ၚဵု ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - လ - မ္ဂး ဍေံဒှ်အာမနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ	အက္ခဝ်လ တဴဂတ	ဗီုပြၚ်
အာတ်	လအာတ်	တမၠၚ်လအာတ်
အာ	လအာ	လအာဟွံဂပ်ဝ်ဂှ် လ္ပအာညိ၊၊ တလုၚ်လအာ
အေၚ်	လအေၚ်	လအေၚ်စိုတ်မွဲ မၚ်မွဲဟွံမာန်မ္ဂး လလေၚ်ဒှ်ကုဇကု၊၊
ဂး	လဂး	လဟီုလဂးဍေံ ကလၚ်မိပ်ကွေံ၊၊
ညာတ်	လညာတ်	လညာတ်သ္ဇိုၚ်ညာတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်တုဲရ၊၊ ဗၠးလညာတ်ညး၊
ဂါံ	လဂါံ	လဂါံမိပ္ညုၚ် ဂါံကၠုၚ်ဍိုန်န် နွံတွိုန်ကျာ်သြဳ၊၊
ပိုက်	လပိုက်	ဒးလပိုက်ကျာဝေရံၚ်ဇမ္ကာတ်
မာန်	လမာန်၊ လၟာန်	လၟာန်နုၚ်ကွာန်နာၚ်သၠုၚ်ဟာ၊ ဟွံသေၚ်၊ လၟာန်ကအ်ကြေတ်ဍုၚ်သေံရောၚ်၊၊
မေန်	လမေန်၊ လၟေန်	ညးလၟေန်၊ လမေန်ဂံက်ဂေန်ဇိုၚ်ၜါ၊၊
ဗိုန်	လဗိုန်	လဗိုန်သစ္စအဲ ဗိုန်ဇၟံ ညံၚ်တိုၚ်တၟံအိန်တက္ခဳ၊
မိၚ်	လမိၚ်၊ လၟိၚ်	ယွံမိဒေံဗြဴတၠခရိုၚ်ထဝ် တေံသၟိၚ်ဝိဒေဟရးကဵုပစလစဏ္ဍဳဂှ် ညးသၟိက်သၞက်ကရောဲကြကောတ်မ္ဂးဂှ် ညးမဟီုတဴ ပိုဲသ္ဂောံမိၚ်၊ အတိုၚ်လမိၚ်ဂှ် ဒှ်ကွေံရဟာ၊၊ (သ္ကေံဇာတ်မှုဟ်သဓ)
ဗိုတ်	လဗိုတ်	လဗိုတ်ကျာဇမၞော်ဒြဟတ်
ယး	လယး၊ လျး	လျးဂိတု မယးတၟးတဴ ပ္ဍဲဂၠးအကး၊
လံ၊ လအ်	လလံ၊ လအ်	လလံဗၞတ်ၜါတ္ၚဲ အဲ လံဒၟံၚ်ညိဏီ၊၊
လး	လလး	လလးတိ
လေၚ်	လလေၚ်	ပၠေၚ်ညး ညးဟွံလေၚ်၊ ဇကုရ အာစိုပ်လလေၚ်၊၊
ဟီု	လဟီု	လဟီုဒးကတောဝ် ဗြဴဂေါ၀်သောဝ်ကဵု၊
အောန်	လအောန်	ညာတ်ညးအဵုဇိုတ် ဇကုဒှ်လအောန်စိုတ်၊၊
လော	လလော	မွဲလလောတၟံ၊
သာတ်	လသာတ်	မွဲလသာတ်ဍာ်၊
ဝေါၚ်စန်	လွောၚ်စန်	မိလွောၚ်စန်၊၊ ဟးကောန်သ္ဍိုက် ဗမြိုက်မတ်ၜါ၊ ကောန်ၜါခြာသာဲ ယာဲဂၠိုၚ်လ္ၚလ္ၚန်၊ ဗတ်နာဲနွံသွံ မိဟွံဝေါၚ်စန်၊ လနီမိအန် တန်ဒှ်ကဵုယာဲ၊၊ (လိက်ဝါရဝေါၚ်သ)
အိုတ်	ရအိုတ်၊ ရအိတ်၊ လအိတ်	ပ္ဍဲလအိတ်သာသနာ ဂမှဳမသၠောံသ္ၚာ ဟွံမွဲရ၊၊

ကြိယာမပြံၚ်ဗဒှ်မနာံ နာံဝိသှ်ေ နနဲမဖှ်သာ်ဂှ် ဗၞတ်မဆဵုညာတ်တဴဂၠိုၚ်ညိဂှ်ဟေၚ် ချူဗၟံက်ထၜးလဝ်ကဵု၊၊ မကြိယာသၟေဟ်တံဂှ်လေဝ် တၠပညာတံ စၚ်ခြၚ်ဂြၚ်တီကေတ် နဂမြၚ်ညာဏ်ဇကုဇကုအိုတ်ညိ၊၊

ကြိယာကၟက်ဝလ္ၚဵုတံဂှ် နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ ဥပမာတုန်၊ မကြိယာ - ဇွောဝ် - ခါရပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အက္ခဝ်ကၟက် - ဝ - ဂှ် မ္ဒးပြံၚ်ဗဒှ်အက္ခဝ်ကၟက် - မ ၊ အက္ခဝ် - မ - တုဲ မကြိယာ - ဇွောဝ် - ဂှ် ဒှ်အာပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - ဇၟောဝ် ၊ ဇမောဝ် ၊၊ အဓိပဲါဂဂွံဍေံမာ အရာဍာ်မဇွောဝ်ဒၟံၚ်ဂှ် ဒှ်ဇမောဝ်ဍာ်ရ၊၊ ကြိယာကၟက်ဝမဖှ်သာ်ဂှ် ဇၞတ်အဲမလ္ၚတ်ဂၠဲါဂွံလဝ် ချူထၜးကဵု ပ္ဍဲမုက်လိက်ဗလံက်ဏံရ၊၊

ကၟက် - ဝ - မၞုံပ္ဍဲမကြိယာလ္ၚဵု ပြံၚ်ဗဒှ်အက္ခဝ်ကၟက်မ ( -ၟ ) အက္ခဝ် - မ - မ္ဂး ဍေံဒှ်အာမနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ ကၟက်ဝ	ကၟက်မ -ၟ ၊ အက္ခဝ်မ	ဗီုပြၚ်
ဇွောဝ်	ဇၟောဝ်၊ ဇမောဝ်	ဇမောဝ်၊ ဇမောဝ်ဍာ်၊ ဇမောဝ်ဇွိုန်လပှ်
ကွဟ်၊ တွဟ်	ကၟဟ်၊ တၟဟ်၊ ကမှ်၊ တမှ်	ရပ်ကၟဟ် တွဟ်ထောံခၟိက်ဟန်ဗန်တံဂှ်ညိ၊၊
ကွာဲ၊ တွာဲ	ကၟာဲ၊ တၟာဲ၊ တမာဲ	တမာဲပရၚ်၊ တၟာဲဇၟိန်
ကွိၚ်၊ တွိၚ်၊ (ပူတွိၚ်)	ကၟိၚ်၊ တၟိၚ်၊ တမှိၚ်	တမှိၚ်က္ဍိုပ်
ကွက်၊ တွက်	ကၟက်၊ တၟက်၊ ကမှက်	ကၟက်ကံ၊ ဂွါကၟက်ကံ
သွတ်	သၟတ်	ကောန်ၚာ်သၟတ် မဍောတ်သွတ်၊
*ကွာ၊ တွာ	ကၟာ၊ ကမာ	ကမာတောဝ်၊ ကမာတောဝ်မသ္ဂောံကွာတောဝ်၊၊
တွတ်	တၟတ်၊ တမှတ်၊ တမှောတ်	တွတ်ကေတ်ပုၚ်မွဲတမှောတ်
လွိုက်၊ လဝိုက်	လမိုက်	လမိုက်ကျာ၊

*မဝေါဟာရမည် - ကွာ - ဝွံ ညးမဟီုဂးစ ပ္ဍဲကလောန်တောဝ်တွုတ်၊၊ တောဝ်ဂှ် နူကဵုတၞံဍေံ စဵုကဵုဒှ်တောဝ်တွုတ် လၟေၚ်ကလောန်ဍေံ ဒှ်ရဴဝွံ -

၁၊၊ ဗာ်ဂူ၊
၂၊၊ တဵုတၞံတောဝ်
၃၊၊ သတ်
၄၊၊ တြံၚ်က္ဍုဟ်
၅၊၊ ၜှ်
၆၊၊ စဲဖကှ်
၇၊၊ ပိုဟ်
၈၊၊ ပန် (ပန်တောဝ်၊ တောဝ်မပန်လဝ်တုဲဂှ် ညးကော်စ တောဝ်ပွန်)
၉၊၊ ချဵု
၁၀၊၊ ကၠေၚ်
၁၁၊၊ ကွာ ( ကွာတောဝ် = အရာမကွာတောဝ်ဂှ် ညးကော်စ ကၟာ၊ ကၟာတောဝ်)
၁၂၊၊ ကြာတ်
၁၃၊၊ ဒရာ
၁၄၊၊ ဒလုၚ်
၁၅၊၊ ၜဝ်
၁၆၊၊ တုတ်

ရဴဂှ် ဒှ်လၟေၚ်ကလောန်တောဝ်တွုတ်၊၊ လၟေၚ်ဍေံဂှ် အဲ ချူဗဒှ်ကေတ်ဟွံသေၚ်၊၊ လၟေၚ်ဂလာန်ဂှ် နိသြဲကေတ်လိက်သာရဝါန် အ္စာကဝိအဂ္ဂဒိပ္ပ(သက္ကရာဇ် - ၁၁၁၈) မဆန်လဝ်ဂှ်တုဲ မဂွံတီကေတ်လၟေၚ်ကလောန်တောဝ်တွုတ်ဂှ်ရ၊၊ လိက်ညးမဆန်လဝ်ဂှ် ဒှ်ရဴဝွံ - -

ချပ်ကၠောန်ကြိယာ ကာလဂှ်ကီု၊ ဗာ်ဂူတုဲတဵု သတ်တွဵုဂြီု၊ တြံၚ်က္ဍုဟ်တုဲၜှ် စဲဖကှ်ကီု၊ ပိုဟ်တုဲဒးပန် ချပ်က္ဍန်စိုတ်၊ ပန်တုဲဒးချဵု ချဵုတုဲဒးကၠေၚ်၊ ကၠေၚ်တုဲဒးကွာ ချပ်အာစိုတ်လီု၊ ကွာတုဲဒးကြာတ် ချပ်ညာတ်ဝါတ်ကီု၊ ကြာတ်တုဲဒရာ ဗ္စာရဏာကီု၊ တုဲဂွံဒလုၚ် ချပ်ၚုၚ်မုက်လီု၊ ဒလုၚ်တုဲၜဝ် အသဝ်က္ဍၚ်က္ဍီု၊ ၜဝ်တုဲဂွံတုတ် ညာတ်လုတ်ဒၟံၚ်ကီု၊ ချပ်တုဲသ္တီုစိုတ် ဟိုတ်ကြိယာဗီု၊၊

--- ရဴဂှ် ညးဆန်လဝ်ပရူကၠောန်တောဝ်တွုတ်၊၊

ပ္ဍဲသ္ကေံဇာတ်မဟောသဓလေဝ် စပ်ကဵုကမာတောဝ်ဂှ်တုဲ တၠပညာမှုဟ်သဓ မ္ဒးစဳရေၚ်သၞောဝ် နွံတဴ၊၊ ပရူဂှ် ညးချူလဝ် ရဴဝွံ၊

သီုညးၜါ ကၠုၚ်စိုပ် ဗောဓိသတ်၊၊ ဗောဓိသတ် သၟာန်ကမၠတ်ကၠာ၊ တောဝ်ဝွံ ၝိုဲတွာရဟာ၊၊ နတဲအဲ အဲဍိက်ကွာရအဴ ဗြဴကမၠတ်ဂး၊၊ ဗောဓိသတ် သၟာန်ဗြဴတၠတောဝ်ပၠန်ရ၊ ဟာဲသၟတ်ဗြဴ တောဝ်ဝွံ ၝိုဲကွာရဟာ၊၊ အဲဍိက်ကွာရအဴ သၟတ်ဗြဴဂှ်ဂး၊၊ ဒှ်ရသာ်ဂှ် ၝိုဲတံ အာကေတ်နၚ်ကမာၝိုဲတံတုဲ အဲဂွံစဳရေၚ်ဒး၊ ဗောဓိသတ်ဂးရ၊၊ ဗြဴကမၠတ်မိၚ်တုဲ မုက်မတ်ဇွောဝ်တဴရ၊၊ ဗြဴတၠတောဝ် တွာ်စဴအာသ္ၚိဇကုတုဲ ဂွံကမာ တွာ်တိတ်ကၠုၚ်ရ၊၊ ဗောဓိသတ် ကဵုစုတ်ရံၚ်တောဝ်ဂှ် ဒးညံၚ်တရိုက်ဟေၚ်၊၊ ဗြဴကမၠတ်ဂှ် ကမာဟွံမွဲတုဲ ဗန်တဲ ကၞပ်ဇောဝ်ဒၟံၚ်ရ၊၊

သအာၚ်နူဂှ်တုန်၊ စပ်ကဵုပရူပညာမဟောသဓ မစဳရေၚ်ဂဗုတ်တောဝ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်နယသမုဒြဳတေံလေဝ် ညးဆန်ဗဒှ်လဝ်လိက် နွံတဴကီုရ၊၊ ပရူဒဒှ်ဂှ် ညးဆန်လဝ် ရဴဝွံ၊၊

နွံကာလဒး မွဲတ္ၚဲဂးမာ၊ ဗြဴမွဲဂှ်ဟေၚ် စဴသ္ၚိသေၚ်ဟာ၊ တောဝ်ဇုက်မွဲထုဲ ရုပ်တုဲတွာ်အာ၊ သၟိက်သုၚ်ဍာ်သ္ကဲ စှ်ေပ္ဍဲကၟာ၊ စွံလဝ်တောဝ်သွံ ကမၠတ်ဂွံဏာ၊ တလဒြပ်ဗက် တံၚ်ဓဇက်ဏာ၊ ကၠုၚ်စိုပ်သီုၜါ မှာဗောဓိသတ်၊ ဒုၚ်စဳရေၚ်ကၠာ သီုညးၜါသၟတ်၊ မှာဗောဓိသတ် သၟာန်ကမၠတ်ရ၊ တောဝ်ဝွံမူလ ၝိုဲကွာရဟာ၊ နတဲအဲရ အဲဍိက်မကွာ၊ ဗြဴကမၠတ်ဂး ဂတညးကၠာ၊ ဗြဴတလတောဝ် ဟီုတိုန်မှောဝ်ဇာ၊ တောဝ်အဲနတဲ အဲဍိက်မကွာ၊ ၝိုဲတံညးၜါ ဒုၚ်ကမာတောဝ်၊ အဲညာတ်ကမာ တုဲပိုၚ်ခြာသၞောဝ်၊ ဗြဴကမၠတ်သွံ မုက်ဗ္ဂောဝ်ဟွံဂေါဝ်၊ ဗြဴတလတောဝ် ခေါ၀်ရောဝ်စဴအာ၊ ဗွဲမပြဟ်က္ဍၚ် ကေတ်နၚ်ကမာ၊ ဂိုၚ်စုတ်တောဝ်ကၠာ ပ္ဍဲကမာသၟတ်၊ ညိဟွံနှဳပြ တိုၚ်ဒေသဗၞတ်၊ မၞိဟ်စောရသၟတ် ဗြဴကမၠတ်တောဝ်၊ ကမာဟွံမွဲ ပ္ဍဲဂှ်ကၞပ်ဇောဝ်၊ ဗြဴတလတောဝ် ဇၞးဂေါဝ်ဒၟံၚ်ဂျ၊ ပ္ကီုကဵုဒန်သၟတ် မၞိဟ်ကမၠတ်စ၊၊

မဝေါဟာရမည် - ကွာ၊ တွာ၊ = ကၟာ၊ ကမာ - တံဂှ် အဓိပဲါဂဂွံဍေံ တၠပညာတံ သောၚ်ကၠးတဴ ပ္ဍဲစိုတ်ကီုရ၊၊

မကြိယာကၟက်လ္ၚဵု ရဴမကြိယာ[ကၠေၚ်]တံဂှ် နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ ဥပမာတုန်၊ မကြိယာ - ကၠေၚ် - ခါရပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အက္ခဝ်ကၟက် - လ - ဂှ် မ္ဒးပြံၚ်ဗဒှ်အက္ခဝ်ကၟက် - န - ၊ အက္ခဝ် -န၊ဏ - တုဲ မကြိယာ - ကၠေၚ် - ဂှ် ဒှ်အာပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - ကၞေၚ်၊ ကနေၚ်၊ ကဏေၚ်၊၊ လဂွံအဓိပ္ပဲါဍေံမာ ဇုက်မသ္ဂောံကၠေၚ်ဒက်စ၊ ပြဝမကၠေၚ်ဒက်၊၊ ကြိယာရဴဂှ် ဗၞတ်အဲမလ္ၚတ်တီကေတ်လဝ် ချူဗမံက်ထၜးကဵု ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ၊၊

မကြိယာကၟက် - လ - လ္ၚဵု ပြံၚ်ဗဒှ်အက္ခဝ်န၊ ဏ၊ ကၟက်န ( -ၞ ) မ္ဂး ဍေံဒှ်အာမနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ ကၟက်လ	အက္ခဝ်န၊ဏ၊ ကၟက်န -ၞ	ဗီုပြၚ်
ကၠေၚ်	ကၞေၚ်၊ ကနေၚ်၊ ကဏေၚ်	ခါသရာဲပန်ဂှ် စမတ်မွဲတုဲ ဒှ်ဒုဟ်တလန်ကေသာ၊၊ ဣဿာစိုတ်သၟီ ကတဵုဒှ်တုဲ နတဲၜါဂှ် သၟီကဵုကၠေၚ်လဗိုန်တုဲ နတဲသၟီဟေၚ် ရပ်ဗၞုဟ်တ္ၚဵုစုတ် တလန်ကေသာရ၊၊ သရာဲတလန်ကေသာတုန် နအစောံတၠပါရမဳ ဟိုတ်ဒှ်အဵု မုဟ်ဗၞုဟ် ဒးဇုက်ကနေၚ် ဒကုတ်အာ၊ တလန်ကေသာ ရပ်ဗၞုဟ် ဒြေပ်ဒဴအာရ၊၊ (ဥပ္ပန္နသုဓမ္မာဝတဳရာဇာဝံသကထာ၊) တၞေၚ်ဟတ်၊၊
ကၠောဝ်	ကၞောဝ်၊ ကနောဝ်၊ ကဏောဝ်	ခေတ်သၟီဟွံခိုဟ် ညးဂၞဴဍုၚ်ကွာန်တံ ကၠောဝ်ဗျဵု၊ ဍုၚ်ဒှ်ကၞောဝ်၊၊
ကၠပ်	ကၞပ်၊ ကနပ်၊ ကဏပ်	သၞေဝ်ကေဝ် မကၠပ်စဂွံတံဂှ် ဒှ်ကၞပ်ဖအိုတ်၊၊
ကၠေဟ်	ကၞေဟ်၊ ကနေဟ်၊ ကဏေဟ်	ကၞေဟ်လက်ကြာပ်၊ သ္ၚာကၞေဟ်၊၊
ကၠပ်	ကၞပ်၊ ကနပ်၊ ကဏပ်	သၞေဝ်ကေဝ် မကၠပ်စဂွံတံဂှ် ဒှ်ကၞပ်ဖအိုတ်၊၊
ဂၠတ်	ဂၞတ်၊	ရုပ်ဂၞတ် မပုတ်ဂၠတ်လဝ်နာနာသာ်၊၊
ဂၠေါၚ်၊ ဒၠေါၚ်	ဂၞေါၚ်၊ ဒၞေါၚ်၊ ဂနောၚ်၊ ဒနောၚ်	ဂၠေါၚ်(ဒၠေါၚ်)ၜှ်စသတ်ကြုက် နကဵုဂနောၚ်(ဒနောၚ်)၊၊
ကၠဟ်	ကၞဟ်၊ ကနဟ်၊ တၞဟ်၊ တနဟ်	ပဟိုတ်ကဵုဗမၞးတံ နာဲပိုဲမ္ဒးတိတ်ဒၟံၚ်ဝၚ်ဂပဝ်ရောၚ်၊ ဗှ်ေ ပၠေၚ်ကောန်နာဲပိုဲတုဲ လၟုဟ် ဗှ်ေကၠုၚ်ပၠန်ဟာ၊ သာ်ဝွံ ဇန်ဂမၠိုၚ်ဂးတုဲ ရပ်ကေတ်တိကလောံ လေံကနဟ် ခဍေၚ်ဗက် ဒဗိုတ်ကၠဟ်၊၊ ဗမၞးဇုဇက ဖေက်ဘဲတုဲ ဒြေပ်ဒဴအာရ၊၊ (သ္ကေံဇာတ်ဝေသန္တဝ်၊ ဇုဇကပဝ်၊ ပဉ္စမဝဂ်၊)
ကၠာတ်	ကၞာတ်၊ တၞာတ်၊ ကနာတ်၊ တနာတ်	ကၞာတ်(တၞာတ်)တ္ၜဴ၊၊
ကၠေက်	ကၞေက်၊ ကနေက်	ကၞေက်မတ်၊၊
ခၠၚ်	ခၞၚ်	လျးခၞၚ်မခၠၚ်သာတ်အာ၊၊
ဗၠအ်	ဗၞအ်၊ ဗနအ်	ဂဏ္ဌိကပတ္တ = ဗဗေၚ်ဒွက်၊ ဗဗေၚ်တက်သၞာဲဗနအ် (ဗဗေၚ်မဗၠအ်လဝ် မိက်ဂး၊)
တၠာဲ	တၞာဲ၊ တနာဲ၊ တဏာဲ	တရိုန်တဏာဲ မတၠာဲလကဲစှ်ေ၊၊
ဂၠက်	ဂၞက်၊ ဂနက်	ဂၞက်သရီု၊၊
ဂၠဟ်	ဂၞဟ်၊ ဂနဟ်	ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် နာဲက္ဍိုၚ်ထာၚ်သွာ၊ မၞိဟ်သမၠီုကၠာ ပိုၚ်ခြာပလွဳ၊ ဒလောန်တောဝ်ဂှ် ပဂနဟ်ပ္ညဳ၊ တိဇမၞော်ဂှ် ဍေံဂၠဟ်ပ္တုံၜဳ၊ တိသုန္ဓရဳ ဒတုံၜဳဟာ၊၊ (လိက်နယသမုတ်ဒြဳ၊)
တၠဟ်၊ တလှ်	ထၞဟ်၊ ထနဟ်	ဗၞတ်မွဲထၞဟ် တလှ်တိတ်အာ၊၊
တၠီု၊ တလီု (တလီ)	တၞီ၊ တနီ	တလီုဇကု ပ္ဍဲကၟာဍာ်၊၊ တၞီဍာ်၊၊
ဗၠၚ်	ဗၞၚ်၊ ဗနၚ်	ဇုက်ဗၞၚ်ခံက်၊၊

မကြိယာကၟက်လ မပြံၚ်ဗဒှ်မနာံ နာံဝိသှ်ေ နနဲရဴဂှ် နွံတဴ ဗွဲမဂၠိုၚ်၊၊ မကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ် ဗၞတ်မဆဵုညာတ်တဴ ဂၠိုၚ်ညိဂှ်ဟေၚ် ချူဗမံက်ထၜးကဵုရ၊၊ ကြိယာသၟေဟ်တံဂှ်လေဝ် တၠပညာတံ ချပ်ဂြၚ်တီကေတ်အိုတ်ညိ၊၊

မကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် [ ကြိယာမၞုံပိုဒ်ကမ် - သကမ္မကကြိယာကီုလဝ်၊ ကြိယာမသက္ကုပိုဒ်ကမ် - အကမ္မကကြိယာကီုလဝ် ] နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ ဥပမာတုန်၊ မကြိယာ - စံၚ် - ဂှ် ခါရပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး သ္ဒးရၚ်စုတ်အက္ခဝ် - န၊ဏ - ၊ အက္ခဝ်ကၟက်န ( -ၞ ) တုဲ မကြိယာ - စံၚ် - ဂှ် ဒှ်အာပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - စနံၚ်၊ စၞံၚ် - ၊ သ္ၚိစၞံၚ် = သ္ၚိ၊ ရုၚ်မစံၚ်ဇွ၊၊ ဒုန်စၞံၚ်၊ အှော်စၞံၚ် = ဒုန်၊အှော်မသ္ဂောံစံၚ်ဇွ၊၊ အတိုၚ်အဲမဟီုကၠုၚ်တုဲတေံရ မကြိယာလ္ၚဵု ရဴမကြိယာ - စံၚ် - ဝွံ ခါရသ္ပပို်ဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး သ္ဒးရၚ်စုတ်အက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝ ( -ွ ) တုဲ ဒှ်အာ - စွံၚ် - လေဝ်နွံ၊၊ ဒှ်သာ်ဂှ်မာ စွံၚ်ဂှ် မကေတ်အဓိပဲါမွဲဗီုမ္ဂး -ပွ၊ ပြဝ- ၊ စၞံၚ်ဂှ် မဂွံအဓိပဲါမွဲတၞဟ်မ္ဂး - အရာဝတ္ထု၊ အပေါတ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်၊၊

မကြိယာလ္ၚဵု ရၚ်စုတ်အက္ခဝ်န၊ ဏ၊ ကၟက်န ( -ၞ ) မ္ဂး ဍေံဒှ်အာမနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ	အက္ခဝ်န၊ဏ၊ ကၟက်န -ၞ	ဗီုပြၚ်
စံၚ်	စနံၚ်၊ စၞံၚ်	အဏံတုန်ရ သီုမိမၜါ၊ မယူတလာ စဳရေၚ်ဏာရ၊ အှော်ဗွဝ်ထပ် ပြေၚ်လဝ်သဗ္ဗ၊ ဋ္ဌာန်သ္ၚိစဏံၚ် စံၚ်ဇွကောန်ရ၊၊
ကှ်ေ	ကနေဟ်၊ ကၞေဟ်	သၟာကၞေဟ် စံၚ်ဗဂဵုလဝ်ပၞာၚ်တုဲ ကှ်ေအက္ခဝ်ရ၊၊
ဇူ	ဇနူ၊ ဇၞူ	ဇြပ်ဇၞူ၊ ဋ္ဌာန်ဇၞူ၊ ဇၞူသမၞိၚ်၊
စ	စန၊ စဏ၊ စၞ	အရာမစဂွံဂှ် ဒှ်စၞဖအိုတ်ရ၊၊ စၞမၞိဟ်ဂှ်ပုၚ်၊ စၞဂၠဴဂှ်ချောဲကၟတ်ရ၊၊
ပံက်	ပနံက်၊ ပဏံက်၊ ပၞံက်	ဒၞဲါညးမပံက်လဝ်ဂှ် ညးကော်စပၞံက်ရ၊၊ ကောန်ပၞံက်၊၊ (ပၞံက်ဝွံ လၟုဟ်ချူတဴ - ပၞော်)
ဒန်	ဒနန်၊ ဒၞန်	ဂတဵု ညးမဒန်စမွဲမွဲသာ်ဂှ် ဒှ်ဒၞန်ရ၊၊ သေံ လ္ပပသ္ကံ၊ တၟံ လ္ပပဒၞန်၊၊ တၟံပဒၞန်မ္ဂး မြရ ကၟေက်၊၊
တိုန် (တိန်)	တနိန်၊ တၞိန်	ဇိုၚ်တၞိန်၊ တၞိန်သောပါန်တံဂှ် ကၠောန်လဝ် တၞဟ်နသ္ဂောံတိုန်စှ်ေရ၊၊
ပေါဟ်၊ ပှော်	ပနောဟ်၊ ပၞောဟ်	တၠအဲ မရပ်လဝ်ပၞော်ဂှ် မုမွဲမပှော်ပၠန်ရော၊၊ လ္ပပှော်ဂစေံ နကဵုပၞောဟ်ညိ၊၊
ပုတ်	ပနုတ်၊ ပၞုတ်	ပၞုတ်မပုတ်ဂၞတ်ဝွံ ဟွံကေက်ဂှ်ရ အဲ သ္ဒးချူဇကေက်ဍေံ၊၊ တုပ်ပၟာညံၚ်ပါန်မုတ် မထတ်စိုတ်သၟိက်ပုတ်တၠိုဟ် ဆုဇမၞော်ကီု မုက်ပၞုတ်လေဝ်ကြဳ၊ ဂတေက်လေဝ်သွတ်၊ ဆုဂှ်ဇၞော်၊ ပါန်မုတ် သ္ဂောံပုတ်တလိုဟ်ဆုဂှ် ဝါတ်သန်၊၊ ( ဥပ္ပန္နဟံသာဝတဳရာဇာဝံသကထာ )
လီု (လိမ်)	လနီ၊ လၞီ	တၠအဲ ဒၟါနူကလောန်ဇကု ဟွံအာစိုပ်ဒတုဲဂှ် စိုတ်လ္ပလီုညိဏီ၊၊ လၞီစိုတ်ဂၠိုၚ် ယဝ်သ္ဒဟ် ဟွံခိုဟ်ကဵုဇကုရောၚ်၊၊ အက္ခရဝိပ္ပတ္တိ - လၞီအက္ခဝ်၊၊
လာ်	လနာ်၊ လၞာ်	ဟိုတ်နူလပှ်မထဗတ်လျတ်တဴသြၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုလှ်ေဂှ်ရ လၞာ်သြၚ်ၜဳ က္တဵုဒှ်၊၊
တၚ်	တနၚ်၊ တၞၚ်	တၞၚ်ဇိုၚ်တၞိန် ညးမတၚ်လဝ် နွံမုစိတၞၚ်ရော၊၊
ဇာၚ်	ဇနာၚ်၊ ဇၞာၚ်	သၟိက်ဂွံဂေတ်ဝေၚ် ဂေၚၚ်ဇိုၚ်ဝါ၊ ဂၠဲါဇာၚ်စက ပတဴယာကြာ၊ သီုညးၜါအဴ အာတဴအနဳ၊ တြုံရပ်ဂွံဇၞာၚ် ကွာ်လဗာၚ်အာ၊ ဗြဴလေၚ်တိုၚ်ပရှ်ေ ကွာ်ပလှ်ေအာ၊ ဒ္ၚဳအာစိုပ်ဟေၚ် ဇိုၚ်ဇရေၚ်လှာ၊၊ (လိက်သာရဝါန်)
စတ်	စနတ်၊ စၞတ်	စၞတ်ကံ၊ လေံစၞတ်ကံ၊၊ ကဏံ စတ်စုတ်ပ္ဍဲလေံစၞတ်တုဲ ပြာၚ်ကၠေံကဵုပၟတ်ရ၊၊
သာတ်	သနာတ်၊ သၞာတ်	သၞာတ်မသာတ်ဍာ်ဂၠုၚ်၊
တက်	တနက်၊ တၞက်	တက်နတၞက်ပသဲ၊
လိုန် (လိန်)	လနိန်၊ လၞိန်	အံၚ်ဇဲယျဝွံ စိုတ်ဒြိုဟ်သ္ကာတ်ဒဇန်သဟာသဳလောန်သန်၊ ဟွံဂိုဟ်လမျီုသတ် ဟွံဆာန်သက်က်ရောၚ်၊၊ ဂစိုတ်ကၠေံဂမှဳဂမၠိုၚ်တုဲ ဒဒှ်ဗဗေၚ်ပသဲသ္ၚာဖေဝ်ဂှ် ကေတ်ဏာရ၊၊ ဒှ်သ္ၚာယာတ်ယန်တံဂှ် ပကၠေံလၞိန်ဇိုၚ်ဖအိုတ်ရ၊၊ လ္ၚဵုပဖုန်၊ လ္ၚဵုပဒဲါသ္ၚာ၊ လ္ၚဵုပယာတ်ယာ၊၊ သ္ၚာပြးဇး အလုံဍာ်ၜဳကြုၚ် ဟီုအိုတ်ဟွံမာန်ရ၊၊ (ပြကိုဟ်ရာဇာဝၚ်မဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်၊ ကျာ်ဇၞော်အစွောံ၊ သက္ကရာဇာ် ၁၁၂၈)
သံက်	သနံက်၊ သၞံက်	သၞံက်ဇြုံ၊၊
သူ	သနူ၊ သၞူ	နသၞူ မသူသ္ၚု၊၊
ပိုက် (ပိက်)	ပနိက်၊ ပၞိက်	နကဵုပၞိက် ပိုက်သဝိၚ်တဴလျလျ၊၊
ဒက်	ဒနက်၊ ဒၞက်	ဂစေံဒးဒၞက်ညးမဒက်ပါံလဝ်ဂှ်ရ၊၊
ဗာ်	ဗနာ်၊ ဗဏာ်၊ ဗၞာ်	ဆုဒကုတ်ဗဏာ်
ပါ်	ပနာ်၊ ပၞာ်	ပနာ်သတ်၊၊

မကြိယာ ရၚ်ထပ်စုတ်အက္ခဝ်န၊ဏ ကၟက်နတုဲ ဍေံမဒှ်အာပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေတံဂှ် တန်ဆဝွံကၠာရ၊၊

မကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် [ ကြိယာမၞုံပိုဒ်ကမ်-သကမ္မကကြိယာကီုလဝ်၊ ကြိယာမသက္ကုပိုဒ်ကမ်-အကမ္မကကြိယာကီုလဝ်၊ ] နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဒမံၚ်ဗီုပြၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ ဥပမာတုန်၊ မကြိယာ - သုၚ် - ဂှ် ခါရပပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး သ္ဒးချတ်ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - ဝ - ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ချတ်ထပ်စုတ်အက္ခဝ်ကၟက် - ဝ - ၊၊ တုဲ မကြိယာ - သုၚ် - ဂှ် ဒှ်အာ - သဝုၚ်၊ သွုၚ် - မိက်ဂး၊၊ ပ္ဍဲမကြိယာမွဲ ထပ်စုတ်အက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝတုဲ မဒှ်အာပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေသာ်ဂှ်မ္ဂး ပိုဒ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် မၞုံပြဝံက်အဓိပ္ပဲါ - ပွ၊ပြဝ မိက်ဂးရ၊၊ မကြိယာဂှ်ရ ခါရမထပ်ချတ်စုတ်အက္ခဝ် - မ - ၊ အက္ခဝ်ကၟက် - မ - ယဝ်သ္ဒဟ် ဍေံဒှ်အာပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - သမုၚ်၊ သၟုၚ် - ရ၊၊ ပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေမဖှ်သာ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် မၞုံပြဝံက်ဍေံ မကံက်အဓိပ္ပဲါ - ပူဂဵုမွဲမွဲ၊ အရာဝတ္ထုမွဲမွဲ၊၊ ပိုဲသ္ဒးသမ္တီလဝ် နွံမွဲ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်နာံ၊ ပိုဒ်နာံဝိသှ်ေမၞုံကဵုအက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝ၊ အက္ခဝ်မ၊ ကၟက်မ မလၟောဝ်ကၠုၚ်နူမကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ်သာ်ဂှ် အခိုက်ညးတမၠာတေံ ညးတံ ချတ်စုတ်အက္ခဝ်ကၟက် (ရ) အကြာအကြာဂှ်၊၊ ဒၞဲါဂွံချတ်စုတ်အက္ခဝ်ကၟက် (ရ) ဂှ် ရံၚ်မွဲဗီုပြၚ်ဍေံဂတတေံတုဲ သ္ဂောံတီကေတ်ရ၊၊ သၟးညံၚ်ရဴမကြိယာ ပ = ပဝ၊ ပွ၊ ပြဝ၊၊ ဗုတ် = ဗဝုတ်၊ ဗွုတ်၊ ဗြဝုတ်၊၊ ဒုၚ် = ဒမုၚ်၊ ဒၟုၚ်၊ ဒြမုၚ်၊၊ တၟံပိုဒ်နာံတံဂှ် နွံကဵုအက္ခဝ်ကၟက် (ရ) ဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး ခေတ်လၟုဟ် ချူကှ်ေစအောန်လောန်၊၊ သှ်ေတဴ ဗၞတ်ၜါပိဏီ မပ္တံကဵု ပြဝ၊ မြမောဝ်၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ မကြိယာလ္ၚဵုမၞုံကဵုအပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ် ရဴအဲမဟီုဂးလဝ်ဂှ် သၟိက်ဂွံချူထၜးကဵုကုတၠဝါသနာလိက်ပတ်မည်တံ ပ္ဍဲမုက်လိက်ဗၠံက်လိက်ပတ်မည်ဏံရ၊၊

အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်မကြိယာလ္ၚဵု
မကြိယာ	နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ	နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
	အက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝ	အက္ခဝ်မ၊ ကၟက်မ
သုၚ်	သဝုၚ်၊ သွုၚ်	သမုၚ်၊ သၟုၚ်
ဇိုတ်	ဇဝိုတ်၊ ဇွိုတ်	ဇမိုတ်၊ ဇၟိုတ်
တုတ်	တဝုတ်၊ တွုတ်	တမုတ်၊ တၟုတ်
ပုတ်	ပဝုတ်၊ ပွုတ်	ပမုတ်၊ ပၟုတ် (ပါန်မုတ်)
သာ်	+	သမာ်၊ သၟာ်
စာ်	+	စမာ်၊ စၟာ်
ဒုၚ်	+	ဒမုၚ်၊ ဒၟုၚ်
တိုပ်	တဝိုပ်၊ တွိုပ်	+
တုၚ်	တဝုၚ်၊ တွုၚ်	+
သှ်ေ	+	သမှ်ေ၊ သၟေဟ်
မံက်	+	မမံက်၊ မၟံက်
ထောၚ်	+	ထမောၚ်၊ ထၟောၚ်
ဇန်	+	ဇမန်၊ ဇၟန်
ဇိက်	+	ဇမိက်၊ ဇၟိက်
ဇိၚ်	+	ဇမိၚ်၊ ဇၟိၚ်
ကတ်	ကွတ်	+
ကဵု	ကွဵု၊ တွဵု၊ တဝဵု	+
ကေတ်	ကွေတ်၊ တွေတ်၊ တဝေတ်	+
ဇက်	ဇဝက်၊ ဇွက်	+
ဗက်	ဗဝက်၊ ဗွက်	+
ဖက်	ဖဝက်၊ ဖွက်	+
တိၚ်	တဝိၚ်၊ တွိၚ်	+
တိုက်	တဝိုက်၊ တွိုက်	+
တော်	+	တမော်၊ တၟော်
ဂံၚ်	+	ဂမံၚ်၊ ဂၟံၚ်
ဂံက်	+	ဂၟံက်
ဒိုဟ် (ဒိဟ်)	+	ဒၟိဟ်
ဒေပ်	+	ဒၟေပ်
ဒုက်	+	ဒမုက်၊ ဒၟုက် (လေံဒၟုက်)
တောံ	တွောံ	တမောံ၊ တၟောံ
ရိုဟ် (ရိဟ်)	+	ရမိဟ်၊ (ရဂှ် ဒှ်အာလတုဲ) လမိဟ်၊ လၟိဟ်
ဒုန်	+	ဒမုန်၊ ဒၟုန်
ပေါတ်	ပဝေါတ်၊ ပွောတ်၊ ပြဝေါတ်	+
ပတ်	ပဝတ်၊ ပွတ်၊ ပြဝတ်	+
ဒး	ဒွး	+
ဒက်	ဒွက်	+
ပ	ပဝ၊ ပွ၊ ပြဝ	+
ဗုတ်	ဗဝုတ်၊ ဗွုတ်၊ ဗြဝုတ်	+
ခိုဟ် (ခိဟ်)	+	ခမိဟ်၊ ခၟိဟ်
လုတ်	+	လမုတ်၊ လၟုတ်
လီ၊ လေမ်၊ (လေမ်စၞာဲ)	+	လၟေမ်၊ (လၟေမ်စၞာဲ) = မာယာ
ကာန်	ကဝါန်၊ ကွာန် (တၞံဓိတာန်ကဝါန်)	+
ဇဵု	ဇဝဵု၊ ဇွဵု	+
သေက်	သဝေက်၊ သွေက်	+
သေက်ဇဵု	သွေက်ဇွဵု	+
ပိုက်	ပဝိုက်၊ ပွိုက် (ပွိုက်ကျာ)	+
သှ်	သဝှ်၊ သွဟ်	+
ဗှ်	ဗဝှ်၊ ဗွဟ်၊ ဗြဝှ်	+
ဗဝ်	ဗဝဝ်၊ ဗွဝ်၊ ဗြဝဝ်	+
ယဵု	ယဝဵု၊ ယွဵု	+
ယီု	ယဝီု၊ ယွီု	+
ရပ်	ရဝပ်၊ (ရ ဒှ်လတုဲ) လဝပ်၊ လွပ်	+
ယာ်	ယဝါ်၊ ယွာ် (ယွာ်သြောံ=pounding rice with a pestle)	+
ယိုက်	ယဝိုက်၊ ယွိုက် [carrying]	+
ပေါန်	ပဝေါန်၊ ပွောန်၊ (ကၠေၚ်ပွောန်)	+
ဗာန်	ဗဝါန်၊ ဗွာန် (ဂဥုဲဗွာန်မာ)	+
စံၚ်	စဝံၚ်၊ စွံၚ်	+
ပံၚ်	ပဝံၚ်၊ ပွံၚ်	+
ပန်	ပဝန်၊ ပွန်	+
သာတ်	သဝါတ်၊ သွာတ်	+

ဗၞတ်ဆဝွံ ကေတ်ကၠာရ၊၊ ခါရမတမ္ၚအ် ဗတိုက်စိုတ်ပၠန်မ္ဂး အဲ သ္ဒးချူထၜးကဵု၊၊ လၟုဟ် မကြိယာတံဂှ် ဂၠိုၚ်လောန်အာဂှ်ရ သၟိက်ဂွံတန်ဒေါံကၠေံ ဆၜိုတ်ဏံရ၊၊