Mon, If you don't breathe, there is no air. If you don't walk, there is no earth. If you don't speak, there is no word.

လမျီုမည်ဂှ် အရေဝ်မည်ရ။ အရေဝ်မည်ဂွံဗိုန်ဂှ် လိက်ရောၚ် ဗဗိုန်ပခိုၚ်ကဵု။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လမျီုမည် ညံၚ်ဟဂွံတိတ်အာ နူမည်ဂှ် အရေဝ်မည် မည်ဟီုညိ ဂးညိ။ လိက်မည်ဂှ် မည်ကတ်ညိ ချူညိ။

မကြိယာ ပြံၚ်ဗဒှ်မနာံ ( ၄ )

ညးမချူပတိုန်ထ္ၜး - လဂ္ဂန်ရာံ | တ္ၚဲဒိတ္ထဳ Monday, January 05, 2009

ကြိယာကၟက်ဝလ္ၚဵုတံဂှ် နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ ဥပမာတုန်၊ မကြိယာ - ဇွောဝ် - ခါရပပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အက္ခဝ်ကၟက် - ဝ - ဂှ် မ္ဒးပြံၚ်ဗဒှ်အက္ခဝ်ကၟက် - မ ၊ အက္ခဝ် - မ - တုဲ မကြိယာ - ဇွောဝ် - ဂှ် ဒှ်အာပိုဒ်နာံ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - ဇၟောဝ် ၊ ဇမောဝ် ၊၊ အဓိပဲါဂဂွံဍေံမာ အရာဍာ်မဇွောဝ်ဒၟံၚ်ဂှ် ဒှ်ဇမောဝ်ဍာ်ရ၊၊ ကြိယာကၟက်ဝမဖှ်သာ်ဂှ် ဇၞတ်အဲမလ္ၚတ်ဂၠဲါဂွံလဝ် ချူထၜးကဵု ပ္ဍဲမုက်လိက်ဗလံက်ဏံရ၊၊
ကၟက် - ဝ - မၞုံပ္ဍဲမကြိယာလ္ၚဵု ပြံၚ်ဗဒှ်အက္ခဝ်ကၟက်မ ( -ၟ ) အက္ခဝ် - မ - မ္ဂး ဍေံဒှ်အာမနာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
မကြိယာ ကၟက်ဝ
ကၟက်မ -ၟ ၊ အက္ခဝ်မ
ဗီုပြၚ်
ဇွောဝ်ဇၟောဝ်၊ ဇမောဝ်ဇမောဝ်၊ ဇမောဝ်ဍာ်၊ ဇမောဝ်ဇွိုန်လပှ်
ကွဟ်၊ တွဟ်ကၟဟ်၊ တၟဟ်၊ ကမှ်၊ တမှ်ရပ်ကၟဟ် တွဟ်ထောံခၟိက်ဟန်ဗန်တံဂှ်ညိ၊၊
ကွာဲ၊ တွာဲကၟာဲ၊ တၟာဲ၊ တမာဲတမာဲပရၚ်၊ တၟာဲဇၟိန်
ကွိၚ်၊ တွိၚ်၊ (ပူတွိၚ်)ကၟိၚ်၊ တၟိၚ်၊ တမှိၚ်တမှိၚ်က္ဍိုပ်
ကွက်၊ တွက်ကၟက်၊ တၟက်၊ ကမှက်ကၟက်ကံ၊ ဂွါကၟက်ကံ
သွတ်သၟတ်ကောန်ၚာ်သၟတ် မဍောတ်သွတ်၊
*ကွာ၊ တွာကၟာ၊ ကမာကမာတောဝ်၊ ကမာတောဝ်မသ္ဂောံကွာတောဝ်၊၊
တွတ်တၟတ်၊ တမှတ်၊ တမှောတ်တွတ်ကေတ်ပုၚ်မွဲတမှောတ်
လွိုက်၊ လဝိုက်လမိုက်လမိုက်ကျာ၊

*မဝေါဟာရမည် - ကွာ - ဝွံ ညးမဟီုဂးစ ပ္ဍဲကလောန်တောဝ်တွုတ်၊၊ တောဝ်ဂှ် နူကဵုတၞံဍေံ စဵုကဵုဒှ်တောဝ်တွုတ် လၟေၚ်ကလောန်ဍေံ ဒှ်ရဴဝွံ -
၁၊၊ ဗာ်ဂူ၊
၂၊၊ တဵုတၞံတောဝ်
၃၊၊ သတ်
၄၊၊ တြံၚ်က္ဍုဟ်
၅၊၊ ၜှ်
၆၊၊ စဲဖကှ်
၇၊၊ ပိုဟ်
၈၊၊ ပန် (ပန်တောဝ်၊ တောဝ်မပန်လဝ်တုဲဂှ် ညးကော်စ တောဝ်ပွန်)
၉၊၊ ချဵု
၁၀၊၊ ကၠေၚ်
၁၁၊၊ ကွာ ( ကွာတောဝ် = အရာမကွာတောဝ်ဂှ် ညးကော်စ ကၟာ၊ ကၟာတောဝ်)
၁၂၊၊ ကြာတ်
၁၃၊၊ ဒရာ
၁၄၊၊ ဒလုၚ်
၁၅၊၊ ၜဝ်
၁၆၊၊ တုတ်

ရဴဂှ် ဒှ်လၟေၚ်ကလောန်တောဝ်တွုတ်၊၊ လၟေၚ်ဍေံဂှ် အဲ ချူဗဒှ်ကေတ်ဟွံသေၚ်၊၊ လၟေၚ်ဂလာန်ဂှ် နိသြဲကေတ်လိက်သာရဝါန် အ္စာကဝိအဂ္ဂဒိပ္ပ(သက္ကရာဇ် - ၁၁၁၈) မဆန်လဝ်ဂှ်တုဲ မဂွံတီကေတ်လၟေၚ်ကလောန်တောဝ်တွုတ်ဂှ်ရ၊၊ လိက်ညးမဆန်လဝ်ဂှ် ဒှ်ရဴဝွံ - -
ချပ်ကၠောန်ကြိယာ ကာလဂှ်ကီု၊ ဗာ်ဂူတုဲတဵု သတ်တွဵုဂြီု၊ တြံၚ်က္ဍုဟ်တုဲၜှ် စဲဖကှ်ကီု၊ ပိုဟ်တုဲဒးပန် ချပ်က္ဍန်စိုတ်၊ ပန်တုဲဒးချဵု ချဵုတုဲဒးကၠေၚ်၊ ကၠေၚ်တုဲဒးကွာ ချပ်အာစိုတ်လီု၊ ကွာတုဲဒးကြာတ် ချပ်ညာတ်ဝါတ်ကီု၊ ကြာတ်တုဲဒရာ ဗ္စာရဏာကီု၊ တုဲဂွံဒလုၚ် ချပ်ၚုၚ်မုက်လီု၊ ဒလုၚ်တုဲၜဝ် အသဝ်က္ဍၚ်က္ဍီု၊ ၜဝ်တုဲဂွံတုတ် ညာတ်လုတ်ဒၟံၚ်ကီု၊ ချပ်တုဲသ္တီုစိုတ် ဟိုတ်ကြိယာဗီု၊၊
--- ရဴဂှ် ညးဆန်လဝ်ပရူကၠောန်တောဝ်တွုတ်၊၊

ပ္ဍဲသ္ကေံဇာတ်မဟောသဓလေဝ် စပ်ကဵုကမာတောဝ်ဂှ်တုဲ တၠပညာမှုဟ်သဓ မ္ဒးစဳရေၚ်သၞောဝ် နွံတဴ၊၊ ပရူဂှ် ညးချူလဝ် ရဴဝွံ၊
သီုညးၜါ ကၠုၚ်စိုပ် ဗောဓိသတ်၊၊ ဗောဓိသတ် သၟာန်ကမၠတ်ကၠာ၊ တောဝ်ဝွံ ၝိုဲတွာရဟာ၊၊ နတဲအဲ အဲဍိက်ကွာရအဴ ဗြဴကမၠတ်ဂး၊၊ ဗောဓိသတ် သၟာန်ဗြဴတၠတောဝ်ပၠန်ရ၊ ဟာဲသၟတ်ဗြဴ တောဝ်ဝွံ ၝိုဲကွာရဟာ၊၊ အဲဍိက်ကွာရအဴ သၟတ်ဗြဴဂှ်ဂး၊၊ ဒှ်ရသာ်ဂှ် ၝိုဲတံ အာကေတ်နၚ်ကမာၝိုဲတံတုဲ အဲဂွံစဳရေၚ်ဒး၊ ဗောဓိသတ်ဂးရ၊၊ ဗြဴကမၠတ်မိၚ်တုဲ မုက်မတ်ဇွောဝ်တဴရ၊၊ ဗြဴတၠတောဝ် တွာ်စဴအာသ္ၚိဇကုတုဲ ဂွံကမာ တွာ်တိတ်ကၠုၚ်ရ၊၊ ဗောဓိသတ် ကဵုစုတ်ရံၚ်တောဝ်ဂှ် ဒးညံၚ်တရိုက်ဟေၚ်၊၊ ဗြဴကမၠတ်ဂှ် ကမာဟွံမွဲတုဲ ဗန်တဲ ကၞပ်ဇောဝ်ဒၟံၚ်ရ၊၊

သအာၚ်နူဂှ်တုန်၊ စပ်ကဵုပရူပညာမဟောသဓ မစဳရေၚ်ဂဗုတ်တောဝ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်နယသမုဒြဳတေံလေဝ် ညးဆန်ဗဒှ်လဝ်လိက် နွံတဴကီုရ၊၊ ပရူဒဒှ်ဂှ် ညးဆန်လဝ် ရဴဝွံ၊၊
နွံကာလဒး မွဲတ္ၚဲဂးမာ၊ ဗြဴမွဲဂှ်ဟေၚ် စဴသ္ၚိသေၚ်ဟာ၊ တောဝ်ဇုက်မွဲထုဲ ရုပ်တုဲတွာ်အာ၊ သၟိက်သုၚ်ဍာ်သ္ကဲ စှ်ေပ္ဍဲကၟာ၊ စွံလဝ်တောဝ်သွံ ကမၠတ်ဂွံဏာ၊ တလဒြပ်ဗက် တံၚ်ဓဇက်ဏာ၊ ကၠုၚ်စိုပ်သီုၜါ မှာဗောဓိသတ်၊ ဒုၚ်စဳရေၚ်ကၠာ သီုညးၜါသၟတ်၊ မှာဗောဓိသတ် သၟာန်ကမၠတ်ရ၊ တောဝ်ဝွံမူလ ၝိုဲကွာရဟာ၊ နတဲအဲရ အဲဍိက်မကွာ၊ ဗြဴကမၠတ်ဂး ဂတညးကၠာ၊ ဗြဴတလတောဝ် ဟီုတိုန်မှောဝ်ဇာ၊ တောဝ်အဲနတဲ အဲဍိက်မကွာ၊ ၝိုဲတံညးၜါ ဒုၚ်ကမာတောဝ်၊ အဲညာတ်ကမာ တုဲပိုၚ်ခြာသၞောဝ်၊ ဗြဴကမၠတ်သွံ မုက်ဗ္ဂောဝ်ဟွံဂေါဝ်၊ ဗြဴတလတောဝ် ခေါ၀်ရောဝ်စဴအာ၊ ဗွဲမပြဟ်က္ဍၚ် ကေတ်နၚ်ကမာ၊ ဂိုၚ်စုတ်တောဝ်ကၠာ ပ္ဍဲကမာသၟတ်၊ ညိဟွံနှဳပြ တိုၚ်ဒေသဗၞတ်၊ မၞိဟ်စောရသၟတ် ဗြဴကမၠတ်တောဝ်၊ ကမာဟွံမွဲ ပ္ဍဲဂှ်ကၞပ်ဇောဝ်၊ ဗြဴတလတောဝ် ဇၞးဂေါဝ်ဒၟံၚ်ဂျ၊ ပ္ကီုကဵုဒန်သၟတ် မၞိဟ်ကမၠတ်စ၊၊
မဝေါဟာရမည် - ကွာ၊ တွာ၊ = ကၟာ၊ ကမာ - တံဂှ် အဓိပဲါဂဂွံဍေံ တၠပညာတံ သောၚ်ကၠးတဴ ပ္ဍဲစိုတ်ကီုရ၊၊