Mon, If you don't breathe, there is no air. If you don't walk, there is no earth. If you don't speak, there is no word.

လမျီုမည်ဂှ် အရေဝ်မည်ရ။ အရေဝ်မည်ဂွံဗိုန်ဂှ် လိက်ရောၚ် ဗဗိုန်ပခိုၚ်ကဵု။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လမျီုမည် ညံၚ်ဟဂွံတိတ်အာ နူမည်ဂှ် အရေဝ်မည် မည်ဟီုညိ ဂးညိ။ လိက်မည်ဂှ် မည်ကတ်ညိ ချူညိ။

မကြိယာ ပြံၚ်ဗဒှ်မနာံ ( ၁ )

ညးမချူပတိုန်ထ္ၜး - လဂ္ဂန်ရာံ | တ္ၚဲဒိတ္ထဳ Tuesday, December 02, 2008

ကြိယာလ္ၚဵုတံဂှ် [ ကြိယာမၞုံပိုဒ်ကမ်-သကမ္မကကြိယာကီုလဝ်၊ ကြိယာမသက္ကုပိုဒ်ကမ်-အကမ္မကကြိယာကီုလဝ်၊ ] နူဒဒှ်ပိုဒ်ကြိယာ ခါရသ္ပပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး အပြံၚ်အလှာဲဒမံၚ်ဗီုပြၚ်ဍေံ နွံတဴရ၊၊ ဥပမာတုန်၊ မကြိယာ - သုၚ် - ဂှ် ခါရပပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေမ္ဂး သ္ဒးချတ်ထပ်စုတ်အက္ခဝ် - ဝ - ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ချတ်ထပ်စုတ်အက္ခဝ်ကၟက် - ဝ - ၊၊ တုဲ မကြိယာ - သုၚ် - ဂှ် ဒှ်အာ - သဝုၚ်၊ သွုၚ် - မိက်ဂး၊၊ ပ္ဍဲမကြိယာမွဲ ထပ်စုတ်အက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝတုဲ မဒှ်အာပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေသာ်ဂှ်မ္ဂး ပိုဒ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် မၞုံပြဝံက်အဓိပ္ပဲါ - ပွ၊ပြဝ မိက်ဂးရ၊၊ မကြိယာဂှ်ရ ခါရမထပ်ချတ်စုတ်အက္ခဝ် - မ - ၊ အက္ခဝ်ကၟက် - မ - ယဝ်သ္ဒဟ် ဍေံဒှ်အာပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ ရဴဝွံမ္ဂး - သမုၚ်၊ သၟုၚ် - ရ၊၊ ပိုဒ်နာံ၊ နာံဝိသှ်ေမဖှ်သာ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် မၞုံပြဝံက်ဍေံ မကံက်အဓိပ္ပဲါ - ပူဂဵုမွဲမွဲ၊ အရာဝတ္ထုမွဲမွဲ၊၊ ပိုဲသ္ဒးသမ္တီလဝ် နွံမွဲ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်နာံ၊ ပိုဒ်နာံဝိသှ်ေမၞုံကဵုအက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝ၊ အက္ခဝ်မ၊ ကၟက်မ မလၟောဝ်ကၠုၚ်နူမကြိယာမဖှ်သာ်ဂှ်သာ်ဂှ် အခိုက်ညးတမၠာတေံ ညးတံ ချတ်စုတ်အက္ခဝ်ကၟက် (ရ) အကြာအကြာဂှ်၊၊ ဒၞဲါဂွံချတ်စုတ်အက္ခဝ်ကၟက် (ရ) ဂှ် ရံၚ်မွဲဗီုပြၚ်ဍေံဂတတေံတုဲ သ္ဂောံတီကေတ်ရ၊၊ သၟးညံၚ်ရဴမကြိယာ ပ = ပဝ၊ ပွ၊ ပြဝ၊၊ ဗုတ် = ဗဝုတ်၊ ဗွုတ်၊ ဗြဝုတ်၊၊ ဒုၚ် = ဒမုၚ်၊ ဒၟုၚ်၊ ဒြမုၚ်၊၊ တၟံပိုဒ်နာံတံဂှ် နွံကဵုအက္ခဝ်ကၟက် (ရ) ဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး ခေတ်လၟုဟ် ချူကှ်ေစအောန်လောန်၊၊ သှ်ေတဴ ဗၞတ်ၜါပိဏီ မပ္တံကဵု ပြဝ၊ မြမောဝ်၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ မကြိယာလ္ၚဵုမၞုံကဵုအပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ် ရဴအဲမဟီုဂးလဝ်ဂှ် သၟိက်ဂွံချူထၜးကဵုကုတၠဝါသနာလိက်ပတ်မည်တံ ပ္ဍဲမုက်လိက်ဗၠံက်လိက်ပတ်မည်ဏံရ၊၊
အပြံၚ်အလှာဲဗီုပြၚ်ဒမံၚ်မကြိယာလ္ၚဵု
မကြိယာ
နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
နာံ၊ နာံဝိသှ်ေ
အက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝ
အက္ခဝ်မ၊ ကၟက်မ
သုၚ်သဝုၚ်၊ သွုၚ်သမုၚ်၊ သၟုၚ်
ဇိုတ်ဇဝိုတ်၊ ဇွိုတ်ဇမိုတ်၊ ဇၟိုတ်
တုတ်တဝုတ်၊ တွုတ်တမုတ်၊ တၟုတ်
ပုတ်ပဝုတ်၊ ပွုတ်ပမုတ်၊ ပၟုတ် (ပါန်မုတ်)
သာ်+သမာ်၊ သၟာ်
စာ်+စမာ်၊ စၟာ်
ဒုၚ်+ဒမုၚ်၊ ဒၟုၚ်
တိုပ်တဝိုပ်၊ တွိုပ်+
တုၚ်တဝုၚ်၊ တွုၚ်+
သှ်ေ+သမှ်ေ၊ သၟေဟ်
မံက်+မမံက်၊ မၟံက်
ထောၚ်+ထမောၚ်၊ ထၟောၚ်
ဇန်+ဇမန်၊ ဇၟန်
ဇိက်+ဇမိက်၊ ဇၟိက်
ဇိၚ်+ဇမိၚ်၊ ဇၟိၚ်
ကတ်ကွတ်+
ကဵုကွဵု၊ တွဵု၊ တဝဵု+
ကေတ်ကွေတ်၊ တွေတ်၊ တဝေတ်+
ဇက်ဇဝက်၊ ဇွက်+
ဗက်ဗဝက်၊ ဗွက်+
ဖက်ဖဝက်၊ ဖွက်+
တိၚ်တဝိၚ်၊ တွိၚ်+
တိုက်တဝိုက်၊ တွိုက်+
တော်+တမော်၊ တၟော်
ဂံၚ်+ဂမံၚ်၊ ဂၟံၚ်
ဂံက်+ဂၟံက်
ဒိုဟ် (ဒိဟ်)+ဒၟိဟ်
ဒေပ်+ဒၟေပ်
ဒုက်+ဒမုက်၊ ဒၟုက် (လေံဒၟုက်)
တောံတွောံတမောံ၊ တၟောံ
ရိုဟ် (ရိဟ်)+ရမိဟ်၊ (ရဂှ် ဒှ်အာလတုဲ) လမိဟ်၊ လၟိဟ်
ဒုန်+ဒမုန်၊ ဒၟုန်
ပေါတ်ပဝေါတ်၊ ပွောတ်၊ ပြဝေါတ်+
ပတ်ပဝတ်၊ ပွတ်၊ ပြဝတ်+
ဒးဒွး+
ဒက်ဒွက်+
ပဝ၊ ပွ၊ ပြဝ+
ဗုတ်ဗဝုတ်၊ ဗွုတ်၊ ဗြဝုတ်+
ခိုဟ် (ခိဟ်)+ခမိဟ်၊ ခၟိဟ်
လုတ်+လမုတ်၊ လၟုတ်
လီ၊ လေမ်၊ (လေမ်စၞာဲ)+လၟေမ်၊ (လၟေမ်စၞာဲ) = မာယာ
ကာန်ကဝါန်၊ ကွာန် (တၞံဓိတာန်ကဝါန်)+
ဇဵုဇဝဵု၊ ဇွဵု+
သေက်သဝေက်၊ သွေက်+
သေက်ဇဵုသွေက်ဇွဵု+
ပိုက်ပဝိုက်၊ ပွိုက် (ပွိုက်ကျာ)+
သှ်သဝှ်၊ သွဟ်+
ဗှ်ဗဝှ်၊ ဗွဟ်၊ ဗြဝှ်+
ဗဝ်ဗဝဝ်၊ ဗွဝ်၊ ဗြဝဝ်+
ယဵုယဝဵု၊ ယွဵု+
ယီုယဝီု၊ ယွီု+
ရပ်ရဝပ်၊ (ရ ဒှ်လတုဲ) လဝပ်၊ လွပ်+
ယာ်ယဝါ်၊ ယွာ် (ယွာ်သြောံ=pounding rice with a pestle)+
ယိုက်ယဝိုက်၊ ယွိုက် [carrying]+
ပေါန်ပဝေါန်၊ ပွောန်၊ (ကၠေၚ်ပွောန်)+
ဗာန်ဗဝါန်၊ ဗွာန် (ဂဥုဲဗွာန်မာ)+
စံၚ်စဝံၚ်၊ စွံၚ်+
ပံၚ်ပဝံၚ်၊ ပွံၚ်+
ပန်ပဝန်၊ ပွန်+
သာတ်သဝါတ်၊ သွာတ်+

ဗၞတ်ဆဝွံ ကေတ်ကၠာရ၊၊ ခါရမတမ္ၚအ် ဗတိုက်စိုတ်ပၠန်မ္ဂး အဲ သ္ဒးချူထၜးကဵု၊၊ လၟုဟ် မကြိယာတံဂှ် ဂၠိုၚ်လောန်အာဂှ်ရ သၟိက်ဂွံတန်ဒေါံကၠေံ ဆၜိုတ်ဏံရ၊၊