Mon, If you don't breathe, there is no air. If you don't walk, there is no earth. If you don't speak, there is no word.

လမျီုမည်ဂှ် အရေဝ်မည်ရ။ အရေဝ်မည်ဂွံဗိုန်ဂှ် လိက်ရောၚ် ဗဗိုန်ပခိုၚ်ကဵု။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လမျီုမည် ညံၚ်ဟဂွံတိတ်အာ နူမည်ဂှ် အရေဝ်မည် မည်ဟီုညိ ဂးညိ။ လိက်မည်ဂှ် မည်ကတ်ညိ ချူညိ။

ပုံဗြရတ်ဣဏၚ်ကၚ်ရဳ ( ၃၇ )

ညးမချူပတိုန်ထ္ၜး - လဂ္ဂန်ရာံ | တ္ၚဲဒိတ္ထဳ Friday, September 19, 2008

သၟီနန္ဒကိတ္တိ စကာဗြရတ် ကဵုအာကေတ်သတ်ပရိုက်လေပ်ဂြဴ ပၞဴလေပ်ဂြိုၚ် ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန်တေံ
ကရာတ်မိၚ် ဒှ်တဴလှိၚ်လှောၚ်၊ ဒဝိၚ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ပ္ဍဲစိုတ်သၟီဍောၚ်၊ ၚဳဂၞကျာ်ပ္ညဳ ဒေဝဳမွဲတောၚ်၊ ဇုတ်ဗြုကြောပ်ကြောပ် ဒဇပ်ရဴဒေါၚ်၊ သိက်ပရောအ္စာ ဂွံစကာရောၚ်၊ အာကေတ်မွဲတောၚ် ဂၠံၚ်ဍုၚ်ယက္ခဳ၊ ညးဂှ်သ္ဂောံအာ အစာနာဒဳ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံသၟဟ် ညးဂှ်မွဲညဳ၊ ဂွံအာကေတ်ပ္ညဳ မကျာ်သြဳရော၊ ညးဂှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲဟေဝဏ္ဏော၊ ယဝ်အာကေတ်ရော မွဲအြဂွံနၚ်၊ အဲဖျေံလာပ်ပၠန် ထဝ်သြန်စိၚ်ဒြၚ်၊ ပ္ဍိုက်ကဵုဂၠုၚ်က္ၜၚ် ဟွံဂၠၚ်ယောသော၊ ယဝ်ညးမွဲရော ယောသောကဵုဒှ်၊ ဂဥုဲပြဲက္ဍၚ် ကေတ်နၚ်ကဵုပြဟ်၊ တက်မံၚ်ဟုၚ်ဟုၚ် လုံဍုၚ်ဒိုဟ်စှ်၊ မွဲဟဂံၚ်ဒုၚ် အလုံဍုၚ်ဂှ်၊ သီုပန်ဒိုဟ်ဍုၚ် သမုၚ်ညံၚ်လွဟ်၊ တုဲကလေၚ်ပြဟ် နဲဂှ်ပ္တီသၟီ၊ ယွံတလတိ ဣဓိဇၞော်ဂၠိၚ်၊ အိုတ်လုံဍုၚ်ရ ဆဍိက်ပၟိၚ်၊ ညးသ္ဂံၚ်ဒုၚ်တဲ ဗၞတ်မွဲဟွံမိၚ်၊ ကၠုၚ်လ္ၚောဝ်ပ္တီသွိၚ် ကဵုသၟီရာဇာ၊ နန္ဒကိတ္တိ ဣဓိပြဲဖာ၊ တုဲသၟာန်ပၠန်ကၠာ အစာနာဒဳ၊ ယွံအစာအဲ မပြဲအိန်ရဳ၊ သိက်ချပ်ဒးရော ဟောရာနာဒဳ၊ ဗၠာဲတံနွံပ္ညဳ ပေၚ်သအဳနန်မြ၊ ရုဲစှ်ကေတ်မွဲ ပ္ဍဲပါသာဒ၊ ယဝ်အာဂွံပၠန် ပ္ဍဲဂြိုပ်ရည၊ ပရိုက်လေပ်ဂြဴ ပ္ဍဲဂၞဴဟေမ၊ ပၞဴလေပ်ဂြိုၚ် ဇိုၚ်ဂၞိၚ်ဒေသ၊ သီုၜါသာ်အဴ ဂွံဖျဴနၚ်ရ၊ ဇိုန်ကဵုဍုၚ်ဝွံ သီုနန်မြုပြ၊ ကဵုစဍုၚ်ရ မြုပြအတာ၊ . . .

ဟောရာဂွံမိၚ် ယွံသၟီရာဇာ၊ ဆရဲဝၚ်ပ္ဍဲ နွံမွဲပြာထာ၊ ဂွံအာမွဲတဲ နဲပရှ်ကျာ၊ ကေတ်ဂွံလောဲလောဲ ပ္ဍဲဍုၚ်ယက္ခာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂှ် ညးဟွံသၟဟ်ၜါ၊ ဗြရတ်ကုမ္မာ ဗၠာဲမှာရာဇ၊ ဆဝွံမွဲရ တလဣဓိ၊ အာကေတ်ဂွံရ ယွံတလတိ၊ ပရိုက်လေပ်ဂြဴ ပၞဴဂြိုၚ်ဂျိ၊ အာဂွံလောဲရ လ္ပဒွိၚ်ညိ၊ ဂွံသီုၜါစိ ဗွဲယုတ္တိပ္ညဳ၊ သၟီမိၚ်ပါၚ်ကၠာ အစာနာဒဳ၊ ဒးဂနပ်မ ဗၠးရဒေဝဳ၊ တုဲကော်ဟီုပ္ညဳ ကျာ်သြဳနန်မြု၊ ယွံလေဝ်ဗြရတ် မုက်မတ်တသု၊ မိနာဲယဲက္ဍၚ် ဘိၚ်ဘၚ်မတ်ဂၠု၊ အံက်သၟိက်ဂွံကၠာ ၜါသာ်သစ္ဆု၊ ပရိုက်ပၞဴ ဂြဴဂြိုၚ်ဂြုဂြု၊ ပရိုက်လေပ်ဂြဴ ပၞဴဂြိုၚ်လဒု၊ ယွံထဝ်ကမု ဂၠုကောန်ဂကူ၊ ကဵုအာထာန်ဗော် ကလော်အသူ၊ ယဝ်ကေတ်ဂွံကၠာ သီုၜါဂကူ၊ ယွံလေဝ်ထဝ်အူ ဂကူရာဇေ၊ မိနာဲယဲက္ဍၚ် သ္တၚ်တူဒေန်လေဝ်၊ အာညိကောန်ဗၠာဲ နာဲပဗၠေတ်ဆေဝ်၊ ဟီုညိထဝ်လေဝ် ပပၠေဝ်ဇမ္ၚောဲ၊ ယဝ်ဂွံနၚ်ကီု ဍုၚ်သီုနန်ဗၠဲ၊ မဇိုန်ကဵုနာဲ စရာဲအဝဲ၊ ဆနာဲမွဲကီု စိုန်သ္ကီုညာန်လှဲ၊ လောန်နူနာဲသအး ဟၟဲညးမွဲမွဲ၊ ကောန်အဲညာန်ပြဲ နွံပ္ဍဲနန်ယာန်၊ . . .

ဗြရတ်မိၚ်ကၠာ ပါၚ်သၟီရာဇာန်၊ ယွံအံက်သၟီမ တလနန်ယာန်၊ ကောန်ဗၠာဲမဂး ဟွံစးဂလာန်၊ မအံက်စကာ အာဂြိုပ်ဓိ၀ါန်၊ ကောန်ဟွံဒည ကမၠသာန်သာန်၊ ဆဝွံဒှ်ညိ ယုတ္တိဍိက်ပါန်၊ မိကျာ်ဂန်အဲ တဴပ္ဍဲသန္ထာန်၊ ဒမၠုမတ်ကၠာ ဒၟံၚ်ကြာညးကွာန်၊ ဂွံပုၚ်မွဲဂၞဴ မိဇုဗြဴယာန်၊ ၀ါတ်တဴကွေံကြာန် လောန်လာန်ယောသော၊ ဗှ်မိဂၞဴအဴ ဟွံမွဲကလော၊ ဖေက်မိကၠၚ်ကၠောန် ကောန်ဟွံမွဲရော၊ မိမွဲဨကော ကလောဟွံမွဲ၊ ညးထပှ်ကၞာတ် ညာတ်ဆမတ်မွဲ၊ နူဂယးပြဟ် မိတှ်မၚ်အဲ၊ စမဳတဴကောန် ရံၚ်ပၠန်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ယဝ်ကောန်ဟွံမွဲ ညံၚ်နဲကောန်ဂၠဴ၊ စမဳတဴၝောံ ကီုသွံလေဝ်အဴ၊ ဍိက်ဥပ္ပကာ မိမာတာဗြဴ၊ ဗစမိမာန် အဓာန်ဗွဲကြဴ၊ လံအဲဍိက်စိုပ် နူဂြိုပ်သဘဴ၊ ဗစမာန်အဵု ဍိက်ကေတ်ကဵုအဴ၊ ညံၚ်ကဵုဂွံဖျဴ တဴလယိုၚ်အဲ၊ . . .

ဨကရာတ်မိၚ် တွိၚ်ပါၚ်မွဲတဲ၊ လ္ပဒွိၚ်ရ တလအဝဲ၊ အဲဥပ္ပကာ သီုမေတ္တာပြဲ၊ ပုၚ်သွတွာၚ်ၜဲ အဲကဵုခဏံ၊ ဟဵုဂၞိန်ဂိုၚ်အိက် သ္ဂောံတိက်ဗတံ၊ ဒတဲဏာနၚ် ပ္ဍဲဥမၚ်ဂၠံ၊ လယိုၚ်အဲရ နာဲပဒွိၚ်စံ၊ ဗြရတ်ကောန်သၟီ ဂွံမိၚ်အသံ၊ ဟီုစကဵုမိ ယုတ္တိနူတံ၊ ပရာပရံ အတိုၚ်အသံနာဲ၊ ကဵုအာဍုၚ်ဗော် ကလော်တာဲဗြာဲ၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဆာဲ ဒမံၚ်ဒြာဲတ္ၜိုၚ်၊ ပရိုက်လေပ်ဂြဴ ပၞဴလေပ်ဂြိုၚ်၊ ယဝ်ဂွံနၚ်ဖျိုၚ် ကဵုပိုၚ်နန်မြ၊ ညးထပှ်မိၚ် ၀ိ၀ိၚ်သၠၚ်သ္ဒ၊ နာဲအာဍုၚ်ဇၞော် ကလော်ယက္ခ၊ မူကွတ်တဲနွံ ကုံရုံပ္ဍဲမ၊ နာဲဂွံပြိုၚ်စံ ဓမ္မယုဒ္ဓ၊ နာဲဟွံမွဲစိ ဣဓိဗလ၊ ဟွံမွဲညိည အက္ခရဟွံတီ၊ လိက်ဟွံလေပ်ညိ သိဒ္ဓိမန်ဏီ၊ ယာဲလေဝ်ဂၠုမတ် ကောန်ဍောတ်ဂေါဝ်မြီ၊ နာဲနွံရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံစဖဲကအီ၊ ကောန်အာတုဲသၟတ် အေၚ်အောတ်ချိုတ်လီ၊ ကောန်ဂၠုဟွံတီ ညံၚ်လၞီယာဲ၊ . . .

ဗြရတ်ဂွံမိၚ် တွိၚ်ပါၚ်မိအာဲ၊ ယွံမိဍာ်တှ် ပဗှ်ဒွိၚ်ဒွဲါ၊ နွံအသံဒဝ် သၟီဓဝ်စရာဲ၊ တမှောံပုၚ်ပိ မိဟွံဒးဂၠဲါ၊ တောံဗစယာဲ ပဒွိၚ်ဒွဲါညိ၊ ပအပ်လဝ်ကဵုယာဲ ဗြဴစရာဲပိ၊ သ္ၚုၜဵုနာထ အဟာရစိ၊ သီုဇွောံမတုန် ပ္ဍုန်ဗစမိ၊ ညးထပှ်မိၚ် ဒွိၚ်ဗၠးအာညိ၊ သာဓုကောန်မိ သိဒ္ဓိနာဲလွဳ၊ အာကဵုမြာညိ ထာန်ယက္ခိဏဳ၊ ဖဵုဗစယာဲ ကဵုနာဲဂွံဇဳ၊ ဂွံလောဲလောဲပ္ညဳ ကဵုဇဳကၠုၚ်ဟေၚ်၊ ကလံယာဲအဵု တဲပ္ဍဵုတူကၞေၚ်၊ ပဝတ်ကဵုမိ ဒဵုပိဝါဟေၚ်၊ ပၚ်ယဵုဇိုၚ်မိ ပသိဒ္ဓိတၟေၚ်၊ နော်နာဲဟွံဝေၚ် ပြေၚ်ဗၠဲဇမန်၊ ကလံနော်ကၠာ သီုမာတာပၠန်၊ တုဲတွာ်တိုန်အာ ကဵုရာဇာမန်၊ . . .

နန္ဒသၟီဗၠာဲ ညာတ်နာဲတြဳဝန်၊ ယွံလေဝ်ကောန်ဗၠာဲ အကာဲဒိုဟ်ပန်၊ မူဒၞဲါကေတ်ဏာ ဟီုညိကၠာကောန်၊ ယွံတလနန် ဂွံပိုၚ်ခန်လွာ၊ ချေံဒၞဲါမထတ် ဇြဟတ်မြက်စာ၊ သီုကဵုသၞာ်လွပ် စုတ်ကၞပ်ကၠာ၊ ချေံဒၞဲါဒြိုဟ်သ္ကာတ် ဍိက်အာတ်ကေတ်ဏာ၊ သီုကဵုသၞာ်မွဲ ဒၞဲါမပြဲဖာ၊ ဂွံရပ်နၚ်ဏာ အကြာသတြု၊ သၟီဂွံမိၚ်ပါၚ် ရမျှာၚ်နာဲဇု၊ ယွံလေဝ်ကောန်ဗၠာဲ နာဲထဝ်ကမု၊ နာဲရုဲကေတ်ပ္ညုၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဝေလု၊ ရုဲညံၚ်ဒးစိုတ် စရိုတ်ကောန်ဂၠု၊ မ္ၚးပ္ဍဲဝၚ် တၞၚ်ပေၚ်စု၊ ဆစိုတ်ကောန်ဂၠု နွံအနုဒိုဟ်၊ ဗြရတ်ဂွံမိၚ် ပါၚ်သၟီဇၞော်ခိုဟ်၊ ဂၠဲါရုဲဇၟာပ်ရိုၚ် ဇိုၚ်ဗတသွိုဟ်၊ ဇိုၚ်ဇၞော်တဲဇၞော် လုပ်ဗော်ချေံဒြိုဟ်၊ ဍေံပၠေၚ်တလ မုက်ကၠလကိုဟ်၊ ဂၠဲါရုဲပိတ္ၚဲ မွဲချေံဟွံခိုဟ်၊ ဆဵုဆဍေံဒြိုဟ် ဟွံခိုဟ်ဆမွဲ၊ ဂၠဲါချေံခိုဟ်ပြဲ မွဲကေတ်ဟွံဂွံ၊ တြုံထဝ်ကလောံ ဇူဒေါံဒၟံၚ်တုန်၊၊

ပြဝံက်မဝေါဟာရဂမၠိုၚ်
မဝေါဟာရဂမၠိုၚ်
ပြဝံက်အဓိပ္ပဲါ
လွပ်မဂလာန်ဝွံ ဒှ်နာံကြိုတ်၊ မလၟောဝ်စှ်ေကၠုၚ် နူကြိယာ (ရပ်)၊၊ အကြာအက္ခဝ်တမ်(ရ) ကဵုအက္ခဝ်ဂစိုတ်(ပ်)ဂှ် ဆတ်စုတ်အက္ခဝ်(ဝ)၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ကၟက်(ဝ)တုဲ ဒှ်အာနာံကြိုတ်၊၊ ရပ် = ရ + ဝ + ပ် = ရဝပ်>လဝပ်>လွပ် ၊၊ ပြယိုက်တုန် ... သီုကဵုသၞာ်လွပ် စုတ်ကၞပ်ကၠာ၊ ချေံဒၞဲါဒြိုဟ်သ္ကာတ် ဍိက်အာတ်ကေတ်ဏာ၊ သီုကဵုသၞာ်မွဲ ဒၞဲါမပြဲဖာ၊ ဂွံရပ်နၚ်ဏာ အကြာသတြု၊၊

ပိုဒ်နာံကြိုတ်ဂမၠိုၚ် တဴလအိတ်ပိုဒ်နာံမ္ဂး ဍေံဒှ် ပိုဒ်နာံဝိသေသ်၊ (မပ္တံကဵု - သၞာ်လွပ်၊ ဍာ်လွပ်၊ အပေါတ်လွပ်၊ ) တဴဂတပိုဒ်နာံမ္ဂး ဍေံဒှ်ပိုဒ်နာံ၊ တွံအရထပြဝ၊ အကာရ၊ {Action, state, condition or quality of:}၊ (မပ္တံကဵု - လွပ်ကလော်၊)၊၊ ကြိယာသၟေဟ်တံလေဝ် နနဲဝွံကီု စၟတ်သမ္တီညိ၊၊
မကြိယာ မပကၠေံပိုဒ်နာံကြိုတ် အတိုၚ်နဲလတူဂှ် နွံတဴ ဗၞတ်မွဲၜါမဓဝ် ဟွံသေၚ်၊ နွံတဴ ဗၞတ်ကၠံမ လ္ၚီမ လက်မရောၚ် ကလောမည်တံ၊၊ ဆဂး ဇၟာပ်မကြိယာ ဒှ်သာ်ဂှ် ဖအိုတ်ဟွံသေၚ်၊၊ ဣဝွံ နဲကဲဍေံ၊(ပ္ဍဲမကြိယာမွဲမွဲဂှ် - အက္ခဝ်တၞံ + အက္ခဝ်ဝ၊ ကၟက်ဝ + အက္ခဝ်ဂစိုတ် = ဒှ်ပိုဒ်နာံကြိုတ်၊၊) ပန် - ပ + ၀ + န် = ပဝန်၊ ပွန် )၊၊ မဝေါဟာရမဖှ်သာ်ဂှ် အဲ ထမံက်ထၜးဏာကဵု ဗၞတ်မသုန်တြဴမရ၊၊
ပန်ပ + ၀ + န် + ပဝန်၊ ပွန်၊၊(ဒးပွန်၊ မွဲပွန်၊ = သုဝဏ္ဏသာံ ဒးပွန်ကမ်နိရာဲသၟီဗြဟ္မဒတ္တတုဲ သ္ၚဳလောတ်စှ်ေအာ လတူသြၚ်ဗ္တဳရ၊၊
တိုပ်တ + ၀ + -ိုပ် = တဝိုပ်၊ တွိုပ်၊၊(ဇွတွိုပ်၊ တွိုပ်ဇွ၊ ဓာတ်တွိုပ်၊ တွိုပ်ဓာတ်၊ = ကၠာနူတပူတဗဝ် ဟဂွံကေတ်ဖျဴနၚ်ဓာတ်သော်ကျာ်တြဲဂှ် ပ္ဍဲဒဵုသိၚ်္ဃုတ္တရတေံ ဓာတ်တွိုပ်ကျာ်တြဲပန်ဇကုမကလိစဴအာတုဲတေံ နွံတဴရ၊၊ = လ္ၚဗဗုတွိုပ် နာဲပိုဲတိုပ်လဝ်ပ္ဍဲသန္ထာန်နာဲပိုဲတုဲ ရာအဲဗြဴ ပလိုတ်လ္ၚစိုတ်နာဲပိုဲမာန်ရော၊၊(သ္ကေံဇာတ်ဝေသန္တဝ်၊ ခန်မဒ္ဒဳပဝ်)
ရေၚ်ရ + ၀ + ေ - ၚ် = ရဝေၚ် > လဝေၚ်၊ လွေၚ်၊ဗွဲလွေၚ်ၚ်၊၊ (ခေတ်လၟုဟ်= ဗွဲလၟေၚ်ၚ်)
ယီုယ + ၀ + -ီု = ယဝီု၊ ယွီု၊၊(အံၚ်ယဝီု၊ ယဝီုသ္ဂုတ် ချိုတ်အာရ၊၊)
ကဵုက(တ) + ၀ + -ဵု = ကွဵု (တဝဵု၊ တွဵု)၊၊(စိၚ်ဂၠုၚ်ဍုၚ်ခွါ ပိုန်ဟာန်စာသံက် တိဗ္ၚကခံက် ကၠေပ်ထဝ်ဗာန်ထဝ် လစိန်ဒြၚ်ဗံက် လကံက်မတ်မြ ဂၠိုၚ်သန်ဟေၚ် သၟီမဇိုန်ကဵုမဟောသဓရ၊၊ မဟောသဓ ကလိဂွံလာပ်သကာ ဂၠိုၚ်လောန်အာတုဲ သလှ်ေပၟာ က္တဵုဒှ်ပၠန်ရ၊၊ တွဵုသၟီဝွံ တွဵုသီုသ္ဍိုက်မၠိုက်ဟာ၊ တွဵုမၠေံဟာ၊ သိက်အဲသ္ဂောံတီညိရော၊၊(သ္ကေံဇာတ်မှုဟ်သဓ)၊၊
ဗိုၚ်ဗ + ၀ + -ိုၚ် = ဗဝိုၚ်၊ ဗွိုၚ်၊၊ဗွိုၚ်ပၞာန်ဗဵုလဗး ၁၈ အခေါဘနဳ ဗိုၚ်လဝ်ထပ်ဒၟံၚ်ညံၚ်တၟံသိန္နရာတ်ဝွံဂှ် သိက်သ္ပ အဲချပ်ဂွံဗလးကဵုလမျီုမရာတ်မာန်ဂှ်ရော၊၊(သ္ကေံဇာတ်မှုဟ်သဓ)၊၊
ရပ်ရ + ၀ + ပ် = ရဝပ် > လဝပ်၊ လွပ်၊၊ပတွဵုနူဂှ်တုဲ မိမၜါဂှ် ပတန်လဝ်ပ္ဍဲအဿမာပိုတ် နအလဵုဇကု လုပ်အာဂြိုပ် ဂၠဲါသစ္ဆုလၟုဟ်လၟတ် ဂွံဖျဴနၚ်တုဲ တွံၚးထာန်ဒမံၚ်မိမၜါ၊ စှ်ေအာကြုၚ်မိဂ္ဂသမ္မတနဒဳဂှ်တုဲ ဍာ်သွုၚ်ကီုသီုကဵုဍာ်လွပ် တုက်စုတ်ဗပေၚ်လဝ်၊၊ (သ္ကေံဇာတ်သုဝဏ္ဏသာံ)၊၊